Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alfa Alkolizm

Alpha Alcoholism

Tanım

Psikolojik bağımlılığın baskın olduğu, fiziksel yoksunluk veya kontrol kaybı olmaksızın stresle başa çıkmak için alkolün sürekli bir çare olarak kullanıldığı alkolizm türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Kırk yaşındaki bir şirket yöneticisi olan H.B., her yoğun günü sonunda yaşadığı zihinsel yorgunluğu ve anksiyeteyi dindirmek için her akşam düzenli olarak iki kadeh şarap içmektedir. İş toplantılarında ya da sabah saatlerinde alkol tüketmemekte ve işlevselliğini korumaktadır; ancak alkol olmadığında gerginleşmekte ve günü 'atlatamayacağını' düşünmektedir.

Derin Analiz

E.M. Jellinek'in klasik alkolizm tipolojisinde 'Alfa' evresi, bireyin yaşamındaki duygusal ve fiziksel acıları, kaygıları veya kronik stres durumlarını hafifletmek amacıyla alkole sığınmasını niteleyen saf bir psikolojik bağımlılık formudur. Bu formda, DSM-5 kriterlerinde sıklıkla aranan tolerans gelişimi ve fiziksel yoksunluk sendromu (delirium tremens vb.) zorunlu değildir. Birey, sosyal ya da mesleki işlevselliğini belli bir düzeyde sürdürebilir; ancak duygusal regülasyon için alkolü primer bir başa çıkma mekanizması (coping mechanism) haline getirmiştir. Nörobiyolojik düzeyde, mezolimbik dopaminerjik ödül yolağının stresle başa çıkmada yanlış kodlanması ve hipokampal hafıza süreçlerinin alkolü hızlı bir 'rahatlama sinyali' olarak kaydetmesi söz konusudur.

Etimoloji

Latince 'alcohol' (damıtılmış öz) ve Yunanca ilk harf olan 'alpha' (başlangıç, birincil) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; E.M. Jellinek'in alkolizm sınıflandırmasındaki birincil türü ifade eder.

Karıştırmayın

Gamma alkolizm ile karıştırılır; gamma alkolette fiziksel bağımlılık, tolerans ve şiddetli yoksunluk ile kontrol kaybı ön plandayken, alfa alkolette tamamen psikolojik bir dayanma ve alışkanlık hali hâkimdir.