Psikolojik Bağımlılık

Psychological Dependence

Tanım

Psikoaktif bir maddenin veya belirli davranışların yarattığı haz verici etkiler nedeniyle duyulan aşırı güven ve idame ettirme zorunluluğu.

Örnek Vaka / Uygulama

Uzun süredir sigara kullanan bir bireyin, stresli bir iş toplantısı sonrasında fiziksel bir yoksunluk yaşamasa bile, aniden yoğun bir sigara içme dürtüsü duyması ve zihinsel olarak rahatlama hissini yalnızca sigara ile eşleştirmesi psikolojik bağımlılığın tipik bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Psikolojik bağımlılık, bireyin bir maddeyi veya davranışı haz elde etmek ya da olumsuz duygusal durumdan kaçınmak amacıyla sürekli arzulama halidir. Mezolimbik dopaminerjik ödül sisteminin kronik uyarılması, bu sürecin nörobiyolojik temelini oluşturur. Madde alımı kesildiğinde ortaya çıkan anhedoni, huzursuzluk ve yoğun istek (craving), negatif pekiştirme döngüsünü tetikler ve nüks (relapse) riskini artırır. Fiziksel yoksunluk belirtilerinden farklı olarak, buradaincelenen yapı motivasyonel ve duygusal yoksunluk tablosudur.

Etimoloji

Psikoloji: Yunanca 'psyche' (ruh, nefes, zihin) + 'logia' (bilim/çalışma); Bağımlılık: Latince 'dependere' (asılı durmak, dayanmak) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Fiziksel bağımlılık (tolerans ve somatik yoksunluk sendromları ile karakterizedir; psikolojik bağımlılık ise motivasyonel ve duygusal düzeyde seyreder).

Keşfetmeye Devam Edin

Madde Kullanım Bozukluğu

Substance Use Disorder

Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.

İncele

Ödül Sistemi

Reward System

Belirli bir uyaranı doyum veya haz duygusuyla ilişkilendiren birbiriyle bağlantılı faktörler ve nöral yapılar bütünüdür.

İncele

Aşerme

Craving

Bireyin belirli bir maddeye, besine ya da uyarana karşı gösterdiği, direnç göstermesi son derece güç olan, yoğun ve zihni meşgul edici arzu hali.

İncele

Negatif Pekiştirme

Negative Reinforcement

İstenmeyen veya itici bir uyarıcının ortamdan uzaklaştırılması, önlenmesi ya da ertelenmesi yoluyla bir davranışın tekrarlanma olasılığının artırılması sürecidir.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet

Psikolojik Bağımlılık

Psychological Dependence

Tanım

Psikoaktif bir maddenin veya belirli davranışların yarattığı haz verici etkiler nedeniyle duyulan aşırı güven ve idame ettirme zorunluluğu.

Örnek Vaka / Uygulama

Uzun süredir sigara kullanan bir bireyin, stresli bir iş toplantısı sonrasında fiziksel bir yoksunluk yaşamasa bile, aniden yoğun bir sigara içme dürtüsü duyması ve zihinsel olarak rahatlama hissini yalnızca sigara ile eşleştirmesi psikolojik bağımlılığın tipik bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Etimoloji

Psikoloji: Yunanca 'psyche' (ruh, nefes, zihin) + 'logia' (bilim/çalışma); Bağımlılık: Latince 'dependere' (asılı durmak, dayanmak) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Fiziksel bağımlılık (tolerans ve somatik yoksunluk sendromları ile karakterizedir; psikolojik bağımlılık ise motivasyonel ve duygusal düzeyde seyreder).

Keşfetmeye Devam Edin

Madde Kullanım Bozukluğu

Substance Use Disorder

Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.

İncele

Ödül Sistemi

Reward System

Belirli bir uyaranı doyum veya haz duygusuyla ilişkilendiren birbiriyle bağlantılı faktörler ve nöral yapılar bütünüdür.

İncele

Aşerme

Craving

Bireyin belirli bir maddeye, besine ya da uyarana karşı gösterdiği, direnç göstermesi son derece güç olan, yoğun ve zihni meşgul edici arzu hali.

İncele

Negatif Pekiştirme

Negative Reinforcement

İstenmeyen veya itici bir uyarıcının ortamdan uzaklaştırılması, önlenmesi ya da ertelenmesi yoluyla bir davranışın tekrarlanma olasılığının artırılması sürecidir.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet