Aktüeryal Tahmin
Actuarial Prediction
Tanım
İnsan yargısının önyargılarını dışarıda bırakarak, geçmiş ampirik verilere ve istatistiksel formüllere dayanan sistematik öngörü yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir adli psikiyatri uzmanının bir mahkumun salıverilmesi durumunda suçu tekrarlama riskini kendi sezgilerine dayanarak 'düşük' veya 'yüksek' şeklinde değerlendirmesi yerine, kişinin geçmiş suç kayıtları, yaşı, madde kullanımı ve sabıka geçmişi gibi değişkenleri standart bir risk değerlendirme ölçeğine (aktüeryal modele) girerek elde edilen sayısal olasılık puanına göre karar vermesi.
Derin Analiz
Aktüeryal tahmin (statistikel veya mekanik tahmin olarak da bilinir), klinik karar verme süreçlerinde insan sezgisinin sınırlılıklarını ve bilişsel yanılgılarını (örneğin bulunabilirlik heuristiği veya doğrulama yanlılığı) bertaraf etmek amacıyla geliştirilmiş ampirik bir yaklaşımdır. Algoritmik modeller ve regresyon denklemleri kullanılarak gelecekteki davranışların (örneğin suç tekrarı, intihar riski veya tedavi uyumu) olasılığını hesaplar. Literatürde, aktüeryal tahminlerin klinik tahminlere kıyasla (klinisyenin öznel tecrübesine dayanan) tutarlı bir şekilde daha yüksek öngörüel geçerliliğe sahip olduğu defalarca gösterilmiştir.
Etimoloji
Latince 'actuarius' (yazıcı, hesap memuru) sözcüğünden türetilmiş olup, olasılık hesaplarına ve istatistiksel veri analizine dayalı öngörü anlamına gelir.
Karıştırmayın
Klinik tahmin (klinisyenin öznel deneyimine ve mülakat izlenimlerine dayanan sezgisel karar verme süreci ile sıklıkla karıştırılır; aktüeryal tahmin formüle dayalıdır ve öznel değildir).