Kataltonik Stupor
Catatonic Stupor
Tanım
Çevresel uyaranlara ve olaylara karşı reaktivitenin belirgin biçimde azaldığı, spontan hareketlerin ve konuşmanın neredeyse tamamen ortadan kalktığı psikomotor bir inhibisyon durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil psikiyatri kliniğine getirilen 28 yaşındaki bir erkek hasta, saatlerdir hastane koridorundaki sandalyede aynı pozisyonda, gözleri duvara dikilmiş ve hiçbir dış sesli ya da fiziki uyarıya yanıt vermeden oturmaktadır. Kolu kaldırıldığında saatlerce o pozisyonda (katalepsi) kalmakta, kendisine yöneltilen sorulara hiçbir şekilde yanıt vermemekte ve temel fizyolojik ihtiyaçlarını kendi başına karşılayamamaktadır.
Derin Analiz
Kataltonik stupor, motor işlevselliğin ve istemli hareketlerin askıya alındığı, bireyin dış dünyayla iletişiminin dramatik ölçüde kısıtlandığı klinik bir sendromdur. Genellikle katatonik şizofreni, ciddi duygu durum bozuklukları veya tıbbi durumlara ikincil olarak gelişen katatoninin en ağır tablosunu temsil eder. Nörobiyolojik düzeyde, bazal ganglionlar ile prefrontal korteks arasındaki frontostriatal devrelerin işlev bozukluğuna, özellikle de mezokortikal dopaminerjik iletimin yetersizliğine ve GABAerjik reseptör yoğunluğundaki değişikliklere bağlanmaktadır. Hasta dışarıdan tamamen bilinçsiz veya komada gibi görünmesine rağmen, çevreye karşı farkındalığı korunuyor olabilir; ancak motor çıktı üretme kapasitesi veya motivasyonu nörolojik bir kilitlenme nedeniyle engellenmiştir. Fleksibilitet cerea (mum gibi esneme) ve mutizm gibi belirtiler tabloya eşlik edebilir.
Etimoloji
Yunanca 'kata-' (aşağı, tam) + 'tonos' (gerginlik, tonus) sözcüklerinden türetilen katatoni terimi ile Latince 'stupor' (uyuşukluk, duyarsızlık, şaşkınlık hâli) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Komadan temel farkı, hastanın EEG bulgularının ve bilinç düzeyinin (farkındalığın) genellikle korunmuş olmasıdır; komadaki hasta uyarılamazken, katatonik stupordaki birey içeride yaşananları algılayabilir ancak motor yanıt veremez. Akinetik mutizm ile karıştırılabilir ancak katatonide postür koruma ve kas tonusu anomalileri daha baskındır.
Keşfetmeye Devam Edin
Katatoni
Catatonia
İstemli hareketlerin ve motor davranışların belirgin biçimde bozulması, aşırı motor aktivite, hareketsizlik veya tuhaf postürlerin benimsenmesiyle kendini gösteren klinik bir sendromdur.
Katalepsi
Catalepsy
Vücudun dış uyaranlardan bağımsız olarak belirli bir duruşu uzun süre boyunca koruduğu, kas sertliği ve ağrı duyarlılığında azalmayla kendini gösteren nöropsikiyatrik bir durumdur.