Örümcek Fobisi
Arachneophobia
Tanım
Örümcekler ve eklembacaklıların diğer bazı akraba türleri karşısında yaşanan, işlevselliği belirgin şekilde bozan aşırı, mantıksız ve kalıcı korku durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşında bir danışan, evinin duvarında gördüğü küçük bir örümcek nedeniyle evini terk etmiş, saatlerce içeri girmeyi reddetmiş ve fiziksel olarak yoğun taşikardi, titreme ve nefes darlığı semptomları deneyimlemiştir. İşlevselliğin bu düzeyde kısıtlanması klinik tanı kriterlerini karşılar.
Derin Analiz
Özel fobiler kategorisinde yer alan örümcek fobisi, evrimsel psikoloji bağlamında 'hazırlanmışlık kuramı' (preparedness theory) ile açıklanır. İnsan soyunun erken dönemlerinde hayatta kalmayı tehdit eden zehirli canlılara karşı gelişen nöral duyarlılığın, modern bireylerde amigdala öncülüğündeki tehdit algılama devresinin aşırı uyarılmasıyla kronikleşmesi sonucu ortaya çıkar. Görsel uyaranın retinyadan talamusa ve oradan hızla amigdalanın merkezi çekirdeğine ulaşması, kortikal kontrol devreleri devreye girmeden önce otonom sinir sisteminin sempatik dalının ani ve şiddetli bir savaş-kaç tepkisi vermesini tetikler.
Etimoloji
Yunanca 'arachnē' (örümcek) ve 'phobos' (korku, dehşet) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Entomofobi (böcek korkusu) ile sıkça karıştırılır; entemofobi genel olarak tüm böcekleri kapsarken, arachnophobia spesifik olarak örümcekler ve örümcekgiller üzerine odaklanır.