Ego-ideal
Ego-ideal
Tanım
Bireyin ebeveyn figürlerine ve benimsediği değerlere dayalı olarak ulaşmak istediği kusursuz benlik tasarımı ve içsel mükemmeliyet modelidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir vakada, çocukluk döneminde babasının çalışkanlığına ve dürüstlüğüne hayranlık duyan bir danışanın, yetişkinlik yaşamında bu özellikleri kendi ego-idealinin merkezine koyması ve bu standartların gerisinde kaldığında yoğun bir yetersizlik hissi yaşaması ego-idealleşme sürecinin tipik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Psikanalitik kuramın yapısal modelinde ego-ideal, süperegonun iki ana bileşeninden biridir (diğeri vicdan veya ahlaki yasaklayıcıdır). Bireyin dürüstlük, sadakat ve başarı gibi hayranlık duyduğu ve öykündüğü olumlu ebeveyn özdeşimlerinin bir deposu olarak işlev görür. Freud, daha geç dönem kuramlaştırmalarında bu kavramı doğrudan süperego üst yapısı içine entegre etmiştir. Sadece cezalandıran ve yasaklayan bir vicdan mekanizmasından farklı olarak ego-ideal, bireye 'nasıl olması gerektiğine' dair pozitif bir yönelim ve hedef sunar. Yaşam boyu yeni özdeşimlerin içselleştirilmesiyle gelişmeye ve değişmeye devam eder; bu yönüyle kişisel motivasyonun ve benlik saygısının temel düzenleyicilerinden biridir.
Etimoloji
Latince 'ego' [ben, benlik] ve 'idealis' [fikre, modele dayanan, ideal] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; psikanalitik literatürde ilk kez Sigmund Freud tarafından kullanılmıştır.
Karıştırmayın
Vicdan (Superego'nun cezalandırıcı ve yasaklayıcı boyutu ile karıştırılır; ego-ideal ödüllendirici ve idealize edilmiş bir model sunarken, vicdan yasaklarla ilgilidir) ve Gerçek Benlik (Actual self; bireyin anlık gerçek durumu ile ego-ideal arasındaki idealize edilmiş hedef arasındaki uçurum sıkça karıştırılır).