Davranışsal Uyku Tıpı
Behavioral Sleep Medicine (BSM)
Tanım
Sağlık psikolojisi ile uyku bozuklukları tıbbını birleştiren, uyku sorunlarının tedavisinde ampirik olarak doğrulanmış farmakolojik olmayan müdahaleler uygulayan klinik uzmanlık alanıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda kronik uykusuzluk (insomnia) yaşayan 42 yaşında bir danışana, uyku kısıtlama terapisi ve uyarıcı kontrol teknikleri uygulanır. Danışanın yatakta uyanık geçirdiği süre azaltılarak yatak odasının yalnızca uyku ile ilişkilendirilmesi sağlanır ve böylece uyku etkinliği kademeli olarak artırılır.
Derin Analiz
Davranışsal uyku tıpı, bireylerin uyku düzenini bozan bilişsel süreçleri ve davranışsal örüntüleri inceleyerek bunları yeniden yapılandırmayı hedefler. Nörobiyolojik olarak sirkadiyen ritimlerin ve homeostatik uyku baskısının (Process S ve Process C) düzenlenmesine odaklanır. Özellikle kronik insomniada birinci basamak tedavi olarak önerilen Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT-İ) bu alanın omurgasını oluşturur. Amaç, yatak odası ile uyarıcılık arasındaki koşullu bağları kırmak ve uyku verimliliğini nörofizyolojik düzeyde optimize etmektir.
Etimoloji
İngilizce 'behavioral' (davranışsal, Latince 'behavior' kelimesinden), 'sleep' (uyku, Cermen kökenli) ve 'medicine' (tıp, Latince 'medicina') kelimelerinin birleşiminden oluşan interdisipliner bir bileşiktir.
Karıştırmayın
Genel uyku hijyeni eğitimi ile sıklıkla karıştırılır; ancak uyku hijyeni tek başına bir müdahale iken, davranışsal uyku tıpı kapsamlı, kişiselleştirilmiş bilişsel ve davranışsal protokolleri içerir.