Beden Saygısı
Body Esteem
Tanım
Bireyin vücudunun farklı bölümlerine ve bu bölümlerin görünümüne yönelik sahip olduğu olumlu değerlendirme ve tutum derecesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi üç yaşındaki bir danışanın, ayna karşısında yalnızca kusur olarak algıladığı bölgelere odaklanması ve sosyal ortamlarda kıyafet seçimini sürekli kamufle edici yönlü yapması, düşük beden saygısının davranışsal dışavurumudur. Terapötik süreçte, bedenin estetik değerinden ziyade somatik işlevselliğine (nefes alma, yürüme, hareket etme) odaklanılarak bu değerin yeniden yapılandırılması hedeflenir.
Derin Analiz
Beden saygısı, benlik saygısının (self-esteem) somatik uzantısı olarak işlev görür ve kişinin fiziksel varlığıyla kurduğu psikolojik ilişkinin niteliğini belirler. Bilişsel ve duygusal bileşenleri barındıran bu yapı, kişinin içselleştirilmiş beden imgesinden (body image) farklı olarak, bedenin işlevselliğine ve estetiğine biçilen öznel değeri yansıtır. Sosyal karşılaştırma teorisi ve öz-belirleme kuramı bağlamında ele alındığında; akran baskısı, medya maruziyeti ve kültürel güzellik normları, bireyin beden saygısı üzerinde modülatör etki yapar. Klinik düzeydeki düşüşler, yeme bozuklukları, dismorfik bozukluklar ve kronik depresif epizodlar için yüksek risk faktörü oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'body' (beden, gövde; Germen kökenli *botm*) ve Eski Fransızca/Latince kökenli 'esteem' (değer verme, saygı duyma; Latince *aestimare* [değer biçmek, tartmak]) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Beden imgesi (body image) genellikle bedenin zihinsel haritasını ve algısını kapsarken, beden saygısı bu algıya yüklenen duygusal ve özdeğer temelli değeri ifade eder. Beden memnuniyeti (body satisfaction) ise geçici durumsal hoşnutlukları içerirken, beden saygısı daha istikrarlı bir benlik özelliğidir.