Konsültasyon-ilişki Psikiyatrisi
Consultation-liaison Psychiatry
Tanım
Tıbbi veya cerrahi birincil tedaviler gören hastalarda ortaya çıkan psikiyatrik bozuklukların değerlendirilmesi, tanı ve yönetimiyle ilgilenen psikiyatri alt uzmanlık dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Koroner arter bypass cerrahisi geçiren 62 yaşında bir hastanın operasyondan sonraki üçüncü günde yoğun bakım ünitesinde halüsinasyonlar görmeye, zaman ve mekân oryantasyonunu kaybetmeye başlaması üzerine konsültasyon-ilişki psikiyatrisi ekibi çağrılır. Ekip, tablonun bir postoperatif deliryum olduğunu saptar, altta yatan metabolik dengesizlikleri ve ilaç yan etkilerini gözden geçirerek ana cerrahi ekiple koordineli bir medikal ve çevresel düzenleme protokolü uygular.
Derin Analiz
Konsültasyon-ilişki psikiyatrisi (KİP), somatik hastalıklar ile psikopatoloji arasındaki kesişim kümesinde konumlanır. Biyopsikososyal modeli klinik pratikte en somut şekilde uygulayan disiplinlerden biridir. Genellikle genel hastane ortamında, dahili ve cerrahi klinikler yataklı servislerinde veya yoğun bakım ünitelerinde sürdürülür. Temel işlevi iki yönlüdür: İlk olarak, konsültan hekim rolüyle somatik hastadaki deliryum, depresyon, anksiyete veya uyum bozuklukları gibi psikiyatrik komorbiditeleri saptar ve tedavi planı sunar. İkinci olarak, ilişki (liaison) boyutuyla psikiyatri ekibi ile ana tedavi ekibi (örneğin onkoloji, kardiyoloji veya cerrahi) arasında köprü kurarak, hastanın psikolojik ve fizyolojik ihtiyaçlarının bütüncül bir yaklaşımla entegre edilmesini sağlar. Nörobiyolojik düzeyde; ağır sistemik hastalıkların, immünolojik yanıtların, endokrin dekompansasyonların ve farmakoterapi etkileşimlerinin merkezi sinir sistemi üzerindeki akut ve kronik etkilerini yönetmeyi hedefler.
Etimoloji
Latince 'consultare' (danışmak, müzakere etmek) ve Fransızca 'liaison' (bağlantı, ilişki kurma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genellikle 'psikosomatik tıp' ile eş anlamlı veya birbirinin yerine kullanılır; ancak psikosomatik tıp daha geniş bir akademik ve teorik yönelimi kapsarken, konsültasyon-ilişki psikiyatrisi doğrudan yatak başı klinik hizmet sunumunu ve disiplinler arası entegrasyonu vurgular.