Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Amfetamin Hapı

Benny

Tanım

Amfetamin türü uyarıcı maddeler için kullanılan yaygın argo terim.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sırasında, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı olmadığını ve akademik performansını artırmak amacıyla 'bennie' olarak tabir ettiği reçetesiz amfetamin türevlerini illegal yollarla temin edip yüksek dozda kullanan bir üniversite öğrencisinin uyku bozukluğu ve paranoya semptomlarıyla başvurması.

Derin Analiz

Klinik psikofarmakoloji bağlamında benny, merkezi sinir sistemini (MSS) uyaran, dopamin ve norepinefrin salınımını artırarak uyanıklığı, dikkati ve enerjiyi yükselten sentetik bileşiklerin sokak dilindeki karşılığıdır. Nörobiyolojik düzeyde mezolimbik yolda dopaminerjik tonusu dramatik biçimde artırır; bu durum kısa vadede öfori ve odaklanma sağlarken, uzun vadeli ve kontrole tabi olmayan kullanımlarda tolerans, bağımlılık, psikotik belirtiler ve nörokimyasal homeostazda kalıcı bozulmalara zemin hazırlar. DSM-5 sınıflandırmasında amfetamin kullanımıyla ilişkili bozukluklar spektrumunda ele alınır.

Etimoloji

İngilizce 'benzedrine' (ticari amfetamin markası) sözcüğünün argo kısaltmasından türetilmiştir.

Karıştırmayın

Metamfetamin (kimyasal yapısı ve merkezi sinir sistemindeki yıkıcı potansiyeli daha yüksektir) ve reçeteli stimülan ilaçlar (klinik kontrollü kullanılan metilfenidat veya amfetamin tuzları).