Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İllegal

İllicit

Tanım

Yasal olmayan, meşru kabul edilmeyen veya toplumsal normlarla yasaklanmış olan durum, madde kullanımı ya da davranışları tanımlayan sıfattır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sırasında, yirmi beş yaşındaki bir danışanın stresle başa çıkma mekanizması olarak reçetesiz ve yasal olmayan (illicit) opiyat bazlı maddeleri rutin olarak kullandığını belirtmesi, bağımlılık tanısının ve multidisipliner tedavi protokolünün başlatılmasında kritik bir veri oluşturur.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve psikofarmakoloji bağlamında 'illicit', genellikle tıbbi bir endikasyonu bulunmayan ya da bireyin yasal yollarla erişemediği psikoaktif maddeleri nitelendirmek için kullanılır. Bağımlılık döngülerinde ve madde kullanım bozukluklarında (substance use disorders), maddelerin yasal statüsü bireyin tedaviye erişimi, damgalanma (stigma) düzeyleri ve adli psikiyatri süreçleri üzerinde belirleyici bir rol oynar. Davranışsal boyutta ise, sosyal konvansiyonlara veya kültürel normlara aykırı eylemleri tanımlamak için geniş bir yelpazede ele alınır.

Etimoloji

Latince kökenli 'in-' (olumsuzluk ekİ, değil) ve 'licitus' (yasal, izin verilen, licere [izin vermek] fiilinden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Kelime anlamı olarak 'yasalara aykırı, meşru olmayan' demektir.

Karıştırmayın

Yalnızca 'illegal' kelimesi daha çok doğrudan ceza kanunlarına aykırılığı ifade ederken, 'illicit' hem yasal yasakları hem de daha geniş bağlamda toplumsal örf, adet ve kurallara aykırı gayrimeşru davranışları kapsar.