Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alkolik

Alcoholic

Tanım

Olumsuz sonuçlara, işlevsellikte bozulmaya ve kişisel sıkıntılara rağmen düzenli olarak alkol kötüye kullanımı sergileyen, alkol kullanım bozukluğuna sahip birey.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda değerlendirilen 42 yaşındaki bir erkek vaka, yerindeki performans düşüşlerine ve ailesiyle yaşadığı şiddetli çatışmalara rağmen her akşam yüksek miktarda alkol tüketmeyi durduramadığını, sabahları ise ellerindeki titreme ve anksiyeteyi baskılamak için tekrar alkol almak zorunda kaldığını belirtmektedir.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve bağımlılık nörobiyolojisi bağlamında bu kavram, kişinin prefrontal korteksindeki yürütücü işlevlerin zayıflaması ve mezolimbik dopaminerjik ödül sisteminin kronik maddesel uyarıma tolerans geliştirmesiyle karakterizedir. DSM-5 kriterlerine göre alkol kullanım bozukluğu (AUD), nörobiyolojik adaptasyonlar, yoksunluk semptomları ve bilişsel esneklik kaybı ekseninde değerlendirilir. Bireyin irade zayıflığından ziyade, beynin ödül devrelerinin kalıcı olarak değişime uğramasıyla ortaya çıkan kronik bir beyin hastalığıdır.

Etimoloji

Arapça 'al-kul' (ince toz, sürme) sözcüğünden Orta Latinceye geçen 'alcohol' kökü ile Latince kökenli sıfat yapım eki '-icus' birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Sosyal içici (zararlı sonuçlar yaşamaksızın kontrollü tüketim) ve alkol bağımlılığı (fiziksel tolerans ve yoksunluk sendromunun daha baskın olduğu klinik durum) ile sıklıkla karıştırılır; ancak 'alkolik' terimi daha geniş bir kötüye kullanım spektrumunu kapsar.