Duygudurum Bozukluğu
Affective Disorder
Tanım
Bireyin duygusal durumunda ve içsel yaşantısında belirgin, uzun süreli ve işlevselliği bozacak düzeyde dalgalanmalar veya çökkünlüklerle karakterize psikiyatrik bozukluklar grubu.
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında bir yazılımcı, son altı aydır sürekli bir enerji kaybı, anhedoni (hiçbir şeyden zevk alamama), işlevsellikte düşüş ve değersizlik düşünceleri ile klinik başvuru yapar. Klinik değerlendirme sonucunda, belirtilerin günlük yaşam işlevselliğini tamamen kısıtladığı ve major depresif epizod kriterlerini karşıladığı saptanarak tedavi planı oluşturulur.
Derin Analiz
Duygudurum bozuklukları, DSM-5 sınıflandırma sisteminde iki ana kategoriye ayrılır: Depresif bozukluklar ve iki uçlu (bipolar) bozukluklar. Nörobiyolojik temelleri incelendiğinde; serotonerjik, noradrenerjik ve dopaminerjik nörotransmitter sistemlerindeki işlev bozuklukları, hipotalamik-hipofiz-adrenal (HPA) aksı disregülasyonu ve prefrontal korteks ile amigdala arasındaki frontolimbik devre bağlantı sorunları kritik rol oynar. Genetik yatkınlık ve çevresel stres faktörlerinin (epigenetik etkileşimler) bir araya gelmesi, duygu düzenleme mekanizmalarının nöral mimarisini doğrudan etkiler.
Etimoloji
Latince 'affectus' (duygu durumu, tutku, geçici duygu değişimi) ve Yunanca 'dis-' (bozuk, olumsuz) + 'ordini' (düzen) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Anksiyete bozuklukları ile sıkça komorbidite gösterir veya karıştırılır; temel fark, anksiyete bozukluklarında odak nokta aşırı korku ve endişe iken, duygudurum bozukluklarındaincelenen ana eksen genel duygulanım ve enerji düzeyinin kalıcı olarak bozulmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Distimi
Dysthymia
Major depresyona kıyasla daha hafif şiddette seyreden ancak en az iki yıl boyunca kalıcılık gösteren kronik depresif ruh hali bozukluğudur.
Anhedoni
Anhedonia
Normal koşullarda bireye zevk vermesi beklenen deneyimlerden ve etkinliklerden keyif alamama, haz duyma kapasitesinin yitimi.