Davranışsal Danışmanlık
Behavioral Consultation
Tanım
Uzman bir danışmanın, davranış teorilerini kullanarak bir danışana (örneğin öğretmene) dolaylı yoldan problem çözme hizmeti sunması ve bu sayede hedeflenen bireyin akademik ya da davranışsal sorunlarını yapılandırılmış müdahalelerle çözmeyi amaçlayan süreç.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir ilkokul öğretmeninin, sınıf içindeki dikkat eksikliği ve sürekli hareketlilik sergileyen bir öğrencinin akademik görevlere odaklanmasını sağlamakta zorlanması üzerine okul psikoloğuna başvurması. Psikolog, doğrudan öğrenciyi gözlemlemek veya tedavi etmek yerine öğretmenle bir dizi danışmanlık oturumu gerçekleştirir. Bu süreçte pekiştireç tarifeleri belirlenir, öncül uyaranlar (antecedents) düzenlenir, öğretmen stratejiyi sınıfta uygular ve elde edilen veriler düzenli aralıklarla analiz edilerek müdahale revize edilir.
Derin Analiz
Uygulamalı davranış analizi (ABA) ilkeleri ile evre temelli problem çözme metodolojisinin entegrasyonuna dayanan bu model, dolaylı hizmet sunumu (indirect service delivery) prensibiyle çalışır. Danışman doğrudan hedef bireyle (örneğin öğrenciyle) çalışmak yerine, aracı konumdaki danışanla (örneğin öğretmen veya ebeveyn) işbirliği kurarak müdahaleyi tasarlar, uygulatır ve evalüasyon aşamasını denetler. 1970'lerde John R. Bergan tarafından okul psikolojisi bağlamında temelleri atılan bu yaklaşım; problem tanımlama, problem analizi, plan uygulama ve değerlendirme olmak üzere dört temel döngüsel evreden oluşur. Daha sonraları Susan M. Sheridan tarafından geliştirilen birleştirilmiş davranışsal danışmanlık (conjoint behavioral consultation) varyantı, hem ev hem de okul ortamlarını tek bir sistemik düzlemde birleştirerek ekolojik geçerliliği artırmıştır.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'behavour') ve Latince 'consultare' (danışmak, istişare etmek, fikir alışverişinde bulunmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Doğrudan psikoterapi veya bireysel danışmanlık (burada uzman danışanla değil, doğrudan danışan/danışan adayı ile çalışır; davranışsal danışmanlıkta ise müdahaleyi uygulayan aracı bir üçüncü kişi mevcuttur).