Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ego Durumu

Ego State

Tanım

Psikanalitik ve transaksiyonel analitik teoride, bireyin çevreyle ve diğer insanlarla olan ilişkilerini belirleyen entegre zihin ve duygu durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir seansta, 34 yaşındaki bir danışanın yerindeki otoriter bir yöneticisiyle konuşurken aniden ses tonunun incelmesi, göz temasından kaçınması ve çaresizce 'Bunu yapmak zorundayım, yoksa bana kızacaklar' demesi, onun 'Çocuk' ego durumunun etkisi altında olduğunu gösterir. Terapist bu aşamada danışanın 'Yetişkin' ego durumunu aktive ederek durumun mantıksal ve şimdiki zamana ait gerçekliğini değerlendirmesini sağlar.

Derin Analiz

Ego durumu kavramı, ilk olarak psikanalizde benliğin farklı yapısal tezahürleri olarak ele alınmış, daha sonra Eric Berneün Transaksiyonel Analiz (TA) kuramında bireyin davranış, düşünce ve duygu kalıplarını açıklayan tutarlı sistemler olarak somutlaştırılmıştır. Nöropsikolojik ve bilişsel düzeyde, bireyin bellek ağlarının, somatik işaretçilerin ve geçmiş deneyimlere dayalı şemaların anlık bir tetiklenmeyle aktif hale gelerek belirli bir persona veya tepki biçimi oluşturması şeklinde işlev görür. Klinik pratikte bu durumlar (Genellikle Ebeveyn, Yetişkin ve Çocuk olarak sınıflandırılır), bireyin kişilerarası ilişkilerindeki çatışmaların, savunma mekanizmalarının ve otomatik davranış kalıplarının kökenini anlamak için temel bir harita sunar. Serotonerjik ve dopaminerjik devrelerin modülasyonu ile limbik sistemin prefrontal korteks üzerindeki anlık baskınlığı, hangi ego durumunun devrede olacağını belirleyen nörobiyolojik alt katmanı oluşturur.

Etimoloji

Latince 'ego' (ben, benlik) sözcüğü ile Eski İngilizce 'steat' veya Latince 'status' (durum, konum, hal) kavramlarının psikanalitik teoride birleşmesiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Savunma mekanizmaları (savunmalar ego durumlarını korumak için kullanılan bilinçdışı araçlardır); Kimlik (identity) kavramı ise daha kalıcı ve uzun vadeli bir benlik algısını ifade ederken, ego durumları anlık ve durumsal olarak değişebilen alt sistemlerdir.