Afet Danışmanlığı
Disaster Counseling
Tanım
Felaket anında veya hemen sonrasında mağdurlara, ailelerine ve acil durum ekiplerine uygulanan, travmatik stresi azaltmayı ve psikolojik ilk yardımı içeren özel kriz müdahale sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir deprem sonrasında enkazdan sağ çıkarılan ve yakınlarını kaybetmiş olan bir bireye, olay yerinde kurulan çadır hastanesinde bir ruh sağlığı uzmanı tarafından güvenli bir alan sağlanması, yaşadığı şok reaksiyonunun normal olduğunun ifade edilmesi ve yönetsel kriz planına uygun olarak akut destek verilmesi.
Derin Analiz
Afet danışmanlığı, akut travma evresinde bireylerin homeostatik dengesini yeniden sağlamayı amaçlayan yapılandırılmış bir psikolojik müdahale biçimidir. Süreç, sempatik sinir sisteminin aşırı uyarılmışlık halini (savaş-kaç tepkisi) yatıştırmaya odaklanır. Bilişsel yeniden yapılandırma yerine, ağırlıklı olarak 'psikolojik debriefing' (görüşme/olay incelemesi), 'defusing' (gerginliği azaltma) ve normalleştirme teknikleri kullanılır. Amaç, akut stres tepkilerinin kronikleşmesini engellemek ve bireyin başa çıkma mekanizmalarını aktive ederek travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gelişme riskini minimize etmektir.
Etimoloji
İngilizce 'disaster' (Fransızca 'désastre' < Eski İtalyanca 'disastro' < Latince 'dis-' [olumsuz/kötü] + Yunanca 'aster' [yıldız] yani 'uğursuz yıldız/kötü fal') ve 'counseling' (Latince 'consilium' [tavsiye, danışma]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Uzun süreli psikoterapi ile karıştırılır; oysa afet danışmanlığı uzun vadeli kişilik yeniden yapılandırmasını değil, akut krizin yönetilmesini ve acil stabilizasyonu hedefler.