Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kültür Şoku

Culture Shock

Tanım

Bireylerin veya grupların, yeni veya yabancı bir kültürel çevreyle karşılaştıklarında ya da radikal bir kültürel değişim yaşadıklarında deneyimledikleri yalnızlık, anksiyete, karmaşa ve psikolojik sıkıntı durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Filipinler'deki kırsal bir kasabadan Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yoğun ve bireyci bir metropole üniversite eğitimi almak için taşınan bir öğrencinin, ilk haftalardaki heyecanın ardından yaşadığı derin yalnızlık, akademik odaklanma güçlüğü, uyku bozuklukları ve yabancılaşma hissi.

Derin Analiz

Kültür şoku, bireyin aşina olduğu bilişsel şemaların, sosyal ipuçlarının ve otomatik davranış kalıplarının yeni çevrede işlevsiz kalması sonucu ortaya çıkan adaptasyon krizidir. Bilişsel ve sosyal psikoloji perspektifinden bakıldığında, bu durum beyne gelen yüksek miktardaki yeni uyarıcının işlenme maliyetini artırarak nörolojik ve psikolojik yorgunluğa yol açar. Genellikle Oberg'in klasik modelinde tanımlandığı gibi balayı, kriz/şok, uyum ve entegrasyon olmak üzere ardışık aşamalarla kendini gösterir. Birey, yeni kültürün normlarını anlamlandırma sürecinde özsaygı kaybı ve yönelim bozukluğu (disoryantasyon) yaşayabilir.

Etimoloji

İngilizce 'culture' [Kültür, Latince *cultura* (tarım, işleme, bakım) kökünden] ve 'shock' [Şok, Fransızca *choc* / Eski Fransızca *choquer* (çarpmak, vurmak) fiilinden] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Ev özlemi (homesickness) ile sıklıkla karıştırılır; ev özlemi yalnızca tanıdık bir yere ve kişilere duyulan hasretken, kültür şoku tüm sosyal referans sisteminin ve anlam dünyasının çöküşünü kapsayan daha geniş bir adaptasyon sürecidir.