Esrar Bağımlılığı
Cannabis Dependence
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki bir üniversite öğrencisi, akademik başarı düşüşüne, aile içi çatışmalara ve sosyal izolasyona rağmen her gün yüksek dozda esrar kullanmaya devam etmektedir. Maddeyi bırakmaya çalıştığında ellerinde titreme, aşırı huzursuzluk, uyku bozukluğu ve yoğun anksiyete (motor ajitasyon) yaşadığını, bu yüzden kullanımı durduramadığını belirtmektedir.
Derin Analiz
DSM-IV-TR sınıflandırmasında ayrı bir klinik tanı olarak yer alan bu durum, modern nosolojide (DSM-5 ve DSM-5-TR) 'Madde Kullanım Bozukluğu' (Substance Use Disorder) çatısı altında konsolide edilmiştir. Nörobiyolojik temeli, mezolimbik dopaminerjik yolaktaki endokanabinoid reseptörlerinin (özellikle CB1) kronik uyarılmasına ve buna bağlı olarak gelişen nöroadaptatif değişikliklere dayanır. Uzun süreli kullanım, prefrontal kortekste hipoaktiviteye yol açarak yürütücü işlevleri, dürtü kontrolünü ve ödül mekanizmalarını doğrudan etkiler.
Etimoloji
Modern Latince 'cannabis' (kenevir, Yunanca 'kánnabis' kökenli) ve Orta İngilizce 'dependen' (dayanmak, asılı kalmak, Latincede 'dependere' - aşağı sarkmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Esrar kötüye kullanımı (cannabis abuse) ile sıklıkla karıştırılır; ancak kötüye kullanım fizyolojik bağımlılık ve tolerans kriterlerini içermezken, bağımlılıkta nörolojik adaptasyon ve yoksunluk tablosu esastır.
Keşfetmeye Devam Edin
Madde Kullanım Bozukluğu
Madde Kullanım Bozukluğu
Substance Use Disorder
Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.
İncele
Yoksunluk Sendromu
Yoksunluk Sendromu
Abstinence Syndrome
Bağımlılık yapıcı maddelerin ani kesilmesi veya azaltılması sonucunda ortaya çıkan karakteristik fizyolojik ve davranışsal bulgular kümesidir.
İncele
Tolerans
Tolerans
Tolerance
Bir kimyasal maddenin sürekli kullanımına bağlı olarak aynı dozun etkisinin azalması ve istenen etkiyi elde etmek için dozun artırılması zorunluluğu ya da farklılıklara karşı hoşgörü durumu.
İncele