Gözlenme Sanrısı
Delusion Of Observation
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşında erkek hasta M.K., iş yerindeki mesai arkadaşlarının ve sokaktaki yayaların kendisini evindeki pencerelerden veya sokak lambalarına yerleştirilmiş gizli lensler aracılığıyla 24 saat boyunca izlediğini iddia etmektedir. Hastaya göre, televizyon haber spikerlerinin giydiği kravat renkleri veya el hareketleri kendisine yönelik gizli mesajlar ve gözlem raporları içermektedir; bu nedenle evindeki tüm pencereleri siyah kartonlarla kapatmış ve dışarı çıkmayı reddetmiştir.
Derin Analiz
Gözlenme sanrısı, temel olarak bir referans sanrısı (delusion of reference) alt türü olarak değerlendirilen, paranoid spektrumun karakteristik bir semptomudur. Birey; yabancıların sokakta, toplu taşımada veya medya aracılığıyla kendisini özellikle incelediğine, hareketlerinin kaydedildiğine veya gizli kameralarla takip edildiğine dair sarsılmaz bir kanaat taşır. Nörobiyolojik düzlemde, bu patolojik inanç, salyangoz benzeri bir süreçle salgılanan dopaminin mezolimbik yolda aşırı aktif hale gelmesi ve amigdalanın çevresel uyaranlara karşı normalin çok üzerinde bir tehdit algısıyla (hipervijilans) tepki vermesiyle ilişkilendirilir. Bilişsel düzeyde ise, öngörücü kodlama (predictive coding) mekanizmalarındaki bir hatadan kaynaklanır; beyin, sıradan çevresel verileri (örneğin iki kişinin fısıldaşması veya birinin yön değiştirmesi) yanlış bir şekilde 'şahsıma yönelik bir komplo veya gözetim' olarak yorumlar ve bu hipotezi çürütecek kanıtları görmezden gelir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Referans sanrısı (delusion of reference) ile sıklıkla karıştırılır. Referans sanrısı, çevredeki tarafsız olayların ve nesnelerin doğrudan kişiye özel anlamlar taşıdığına inanmanın daha geniş bir üst kategorisidir; gözlenme sanrısı ise bu şemsiyenin altında doğrudan 'izlenme ve gözetlenme' temasına odaklanan spesifik bir varyasyondur.
Keşfetmeye Devam Edin
Referans Sanrısı
Referans Sanrısı
Delusion Of Reference
Başkalarının eylemlerinin ve dış dünyada meydana gelen sıradan olayların, kişiye özel ve genellikle tehditkâr veya olumsuz bir anlam taşıdığına dair sarsılmaz ve gerçeğe dayanmayan inanç.
İncele
Paranoid Kişilik Bozukluğu
Paranoid Kişilik Bozukluğu
Paranoid Personality Disorder
Bireylerin başkalarının niyetlerini sürekli olarak kötü niyetli, tehditkar veya aldatıcı şeklinde yorumladığı, yaygın bir güvensizlik ve kuşkuculuk örüntüsüyle karakterize bir kişilik bozukluğudur.
İncele
Hipervijilans
Hipervijilans
Hypervigilance
Bireyin çevresindeki olası tehditleri veya tehlikeli uyaranları saptamak üzere gösterdiği anormal derecede artmış uyanıklık ve tarama durumu.
İncele