Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Anorgazmi

Anorgasmia

Tanım

Yeterli düzeyde cinsel uyarım ve isteğe rağmen orgazm yaşayamama durumuyla karakterize cinsel işlev bozukluğu.

Örnek Vaka / Uygulama

32 yaşında kadın hasta, evliliğinin ilk yıllarından beri yeterli cinsel uyarım ve istek duymasına rağmen hiçbir mastürbasyon veya ilişki sırasında orgazm deneyimleyemediğini bildirerek başvurmuştur. Yapılan tıbbi ve psikolojik değerlendirmede organik bir patolojiye rastlanmamış; hastanın yetiştirilme sürecindeki katı cinsel tabulara bağlı gelişen bilinçdışı suçluluk duyguları ve ilişki içi performans kaygısı saptanmıştır. Bilişsel davranışçı cinsel terapi ve duyarsızlaştırma egzersizleri ile tedavi planlanmıştır.

Derin Analiz

DSM-5-TR sınıflandırmasında cinsel işlev bozuklukları altında incelenen anorgazmi, primer (yaşam boyu) veya sekonder (sonradan edinilmiş), ayrıca edinsel ve durumsal (yalnızca belirli eşle veya belirli koşullarda ortaya çıkan) olarak alt tiplere ayrılır. Nörobiyolojik temellerinde sempatik ve parasempatik sinir sistemlerinin entegrasyon kusurları, pudental sinir iletimindeki bozukluklar, dopaminerjik ve serotonerjik yollardaki dengesizlikler kritik rol oynar. Özellikle SSRI (Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörü) grubu antidepresanların kullanımı, prefrontal korteks ile omurilik arasındaki nörokimyasal inhibisyonu artırarak iatrojenik anorgazmiye yol açabilir. Psikanalitik ve bilişsel-davranışçı perspektifte ise performans anksiyetesi, suçluluk duyguları, travma öyküsü ve partner ilişkisindeki dinamikler etiyolojide belirleyicidir.

Etimoloji

Yunanca 'an-' (olumsuzluk, -sız/-siz öneki) + 'orgasmos' (kabarma, coşma, orgazm) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Cinsel istek azlığı (hazzın veya isteğin hiç olmaması durumu) ve dispareuni (cinsel ilişki sırasında ağrı duyması) ile karışabilir; ancak anorgazmide istek ve ağrısız uyarım mevcuttur, sorun yalnızca boşalma veya doruk noktasına ulaşma evresindedir.