Ahipni
Ahypnia
Tanım
Uykunun yokluğu veya uykusuzluk durumunu tanımlayan, günümüzde klinik literatürde daha yaygın olarak 'insomnia' terimiyle karşılanan tarihsel ve alternatif bir kavramdır.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşındaki bir hastanın, iş stresi ve yoğun anksiyete nedeniyle haftada en az dört gece uykuya dalmakta ve uykuyu sürdürmekte sürekli zorluk yaşaması, klinikte ahipni veya modern terminolojiyle kronik insomni tablosu olarak değerlendirilir.
Derin Analiz
Uyku bozuklukları nosolojisinde ahipni, uykulatıcı süreçlerin yetersizliğini veya sürdürülemediği durumları ifade etmek için kullanılan arkaik bir terimdir. APA sözlük tanımında doğrudan 'insomnia' (uykusuzluk) maddesine yönlendirilmektedir. Nörobiyolojik düzeyde, uykunun başlatılması ve sürdürülmesinden sorumlu olan ventrolateral preoptik çekirdek (VLPO) ile uyanıklığı tetikleyen yükselen retiküler aktive edici sistem (ARAS) arasındaki dengesizlikleri veya hiperarousal (aşırı uyarılmışlık) durumlarını yansıtır. Kronik seyrettiğinde prefrontal kortekste bilişsel işlev bozuklukları, dikkat eksikliği ve duygudurum regülasyonunda aksamalara zemin hazırlar.
Etimoloji
Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk öneki) ve 'hypnos' (uyku) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'uykusuzluk' durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Somnambulizm (uyurgezerlik) ve hipersomnia ile karıştırılabilir; ahipni uykunun var olmaması ya da elde edilememesi durumuyken, diğerleri sırasıyla uyku sırasında karmaşık motor davranışlar sergilenmesi veya aşırı uyku eğilimidir.