Hipersomnia
Hypersomnia
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşında bir yazılım mühendisi, gecede 10-12 saat uyumasına rağmen gün içerisinde iş toplantılarında ani uyku atakları geçirmekte ve günün büyük kısmını zihinsel sis ile uykulu hal arasında geçirmektedir. Yapılan polisomnografi ve Çoklu Uyku Latans Testi (MSLT) sonucunda organik kökenli bir hipersomnia tablosu doğrulanmıştır.
Derin Analiz
Hipersomnia, bireyin ana uyanıklık evresinde uyanık kalma kapasitesinin bozulmasıyla kendini gösteren nörobiyolojik ve klinik bir tablodur. DSM-5 sınıflandırmasında uyku-uyanıklık bozuklukları kategorisinde yer alır. Temel mekanizma genellikle retiküler aktive edici sistemin (RAS) işlev bozuklukları, hipotalamik regülasyon kusurları veya monoaminerjik nörotransmitter devrelerindeki dengesizliklerle ilişkilendirilir. Primer bir uyku bozukluğu (örneğin narkolepsi veya idyopatik hipersomnia) olarak ortaya çıkabileceği gibi; major depresif bozukluk, nörolojik hasarlar, somatik tıbbi durumlar veya maddelerin fizyolojik etkileri ikincil olarak da tetiklenebilir.
Etimoloji
Latince 'hyper-' [aşırı, üst düzeyde] + Grekçe 'somnus' [uyku] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yorgunluk (fatigue) ile sıklıkla karıştırılır; yorgunluk fiziksel veya zihinsel tükenmişlik hissiyken, hipersomnia doğrudan uykuya geçiş dürtüsünün karşı konulamaz ve patolojik olmasıdır.