Analog Gözlem
Analogue Observation
Tanım
Kontrollü bir laboratuvar veya klinik ortamında, belirli bir davranışı tetiklemek amacıyla tasarlanmış bir çalışmada katılımcıdan kaydedilen tepki veya ölçüm.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal anksiyete bozukluğu üzerine araştırma yapan bir klinik psikoloji laboratuvarında, katılımcıya önceden tanımadığı üç kişinin bulunduğu bir odada beş dakikalık doğaçlama bir konuşma yapması görevi verilir. Araştırmacı, bu simüle edilmiş sosyal tehdit ortamında katılımcının kaçınma davranışlarını, göz teması süresini ve ses tonundaki titremeleri tek yönlü bir aynanın arkasından kayda geçirerek analiz eder.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve davranışçı ekolün metodolojik zemininde yükselen analog gözlem, doğal gözlemin ekolojik geçerliliğini laboratuvar ortamının içsel geçerliliğiyle harmanlama çabasının bir ürünüdür. Araştırmacı, incelenmek istenen fenomenin (örneğin kaygı, öfke, sosyal etkileşim bozuklukları) doğada kendiliğinden ortaya çıkmasını beklemek yerine, bu davranışı tetikleyecek standardize edilmiş simüle edilmiş senaryolar veya uyarıcılar kurgular. Bu süreçte elde edilen veriler, davranışın frekansı, süresi ve yoğunluğu üzerinden nicelleştirilir. Nörobiyolojik ve fizyolojik eşzamanlı ölçümlerle (EEG, GSR, kalp atım hızı değişkenliği gibi) desteklendiğinde, bireyin stresörler karşısındaki otonom ve davranışsal tepki kalıplarını high-fidelity (yüksek sadakat) ile haritalandırmaya olanak tanır.
Etimoloji
Latince 'analogia' [oran, orantı, benzerlik] ve Latince 'observare' [dikkatle izlemek, incelemek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Doğal ortamın bir benzerini laboratuvar koşullarında kurarak inceleme anlamını taşır.
Karıştırmayın
Doğal gözlem (naturalistic observation) ile karıştırılır; doğal gözlemde araştırmacı ortama hiçbir müdahalede bulunmaz ve olaylar kendi akışında gelişirken gözlenir, analog gözlemde ise yapay ve kontrol edilmiş bir uyarıcı ortam mevcuttur.