Davranışsal Değerlendirme
Behavioral Assessment
Tanım
Doğrudan gözlem, görüşme ve öz-izleme gibi çeşitli teknikler kullanılarak bireyin davranışlarının sistematik olarak incelenmesi ve değerlendirilmesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal anksiyete bozukluğu tanısı alan 24 yaşındaki bir danışan için terapist, yalnızca hastanın beyanına güvenmek yerine, klinik ortamında bir sunum yapmasını isteyerek doğrudan gözlem yapar. Aynı zamanda danışanın gün içinde kalp atış hızı değişimlerini kaydettiği bir öz-izleme (self-monitoring) formu kullanması sağlanır. Elde edilen veriler, korkunun en çok hangi çevresel ipuçlarıyla tetiklendiğini net bir şekilde ortaya koyar.
Derin Analiz
Davranışsal değerlendirme, geleneksel psikodinamik testlerin aksine, bireyin içsel ve gözlenemeyen yapıları yerine doğrudan gözlemlenebilir eylemlerine, çevresel tetikleyicilerine ve pekiştireçlerine odaklanır. Süreç, işlevsel analiz (Functional Analysis) mantığıyla şekillenir; yani davranışın ortaya çıkışını tetikleyen çevresel koşullar (Antecedents), davranışın kendisi (Behavior) ve davranışın sürgit devam etmesini sağlayan sonuçlar (Consequences) yani A-B-C modeli titizlikle haritalandırılır. Klinik pratikte, bu değerlendirme yalnızca tanı koymakla kalmaz, aynı zamanda uygulanacak bilişsel-davranışsal müdahalelerin (CBT) parametrelerini belirler ve tedavi sürecindeki ilerlemenin ampirik olarak izlenmesini sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış; Orta İngilizce 'behavour', eski Fransızca kökenli) ve 'assessment' (değerlendirme; Latince 'assidere' [yanına oturmak, vergi tespiti için yanında bulunmak] fiilinden türetilmiştir).
Karıştırmayın
Geleneksel kişilik testleri (örn: MMPI veya Rorschach gibi projektif testler) ile sıklıkla karıştırılır. Kişilik testleri içsel yapıları ve kalıcı özellik varsayımlarını ölçerken; davranışsal değerlendirme bağlama duyarlı, anlık ve değiştirilebilir davranışsal örüntüleri ölçer.
Keşfetmeye Devam Edin
İşlevsel Analiz
İşlevsel Analiz
Functional Analysis
Bir davranışın sürdürülmesinde rol oynayan çevresel ve içsel koşulları (koşullanmaları) belirlemek amacıyla yapılan ayrıntılı davranışsal inceleme.
İncele
Öz-izleme
Öz-izleme
Self-monitoring Observation
Bireyin kendi davranışlarını, tutumlarını veya duygularını zaman içinde sistematik olarak takip edip kaydetmesi süreci.
İncele
Doğrudan Gözlem
Doğrudan Gözlem
Direct Observation
Araştırmacının herhangi bir değişkeni manipüle etmeden veya deneklere soru sormadan, davranışları olduğu gibi izleyerek ya da dinleyerek veri toplama yöntemi.
İncele
Bilişsel Davranışçı Terapi
Bilişsel Davranışçı Terapi
Cognitive Behavior Therapy (CBT)
Biliş ve öğrenme teorilerini entegre ederek uyumsuz düşünce süreçlerini ve sorunlu davranışları yeniden yapılandırmayı hedefleyen kanıta dayalı bir psikoterapi ekolü.
İncele