Doğrudan Gözlem
Direct Observation
Tanım
Araştırmacının herhangi bir değişkeni manipüle etmeden veya deneklere soru sormadan, davranışları olduğu gibi izleyerek ya da dinleyerek veri toplama yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Gelişim psikolojisinde bir araştırmacının, ebeveyn-çocuk etkileşimini incelemek için oyun odasında bulunan tek yönlü ayna arkasından oturumları kaydetmesi ve çocuğun ayrılık kaygısı sırasındaki davranışlarını önceden belirlenmiş ethogram kategorilerine göre kaydetmesi.
Derin Analiz
Doğrudan gözlem, özellikle davranış bilimleri ve gelişim psikolojisinde katılımcıların yapay laboratuvar ortamlarından ziyade doğal veya yapılandırılmış ortamlardaki gerçek zamanlı reaksiyonlarını yakalamak için kullanılan temel bir ampirik metodolojidir. Öz-bildirim (self-report) önyargılarını, sosyal istenirlik etkisini ve retrospektif hafıza hatalarını ortadan kaldırması açısından metodolojik geçerliliği yüksektir. Ancak gözlemci yanlılığı (observer bias) ve Hawthorne etkisi (deneklerin izlendiklerini bildiklerinde davranışlarını değiştirmesi) gibi metodolojik tehditlere karşı hassastır. Nitel araştırmalardan nicel kodlama sistemlerine kadar geniş bir yelpazede operasyonelleştirilebilir.
Etimoloji
Latince 'directus' (düz, yönlendirilmiş) ve 'observare' (dikkatle bakmak, gözetlemek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Dolaylı gözlem (indirect observation) ve öz-bildirim (self-report) yöntemleri ile sıklıkla karıştırılır; dolaylı gözlem davranışın fiziksel izlerini veya arşivsel verileri incelerken, doğrudan gözlem davranışı bizzat o an gerçekleşirken kayda geçirir.