Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğal Gözlem

Naturalistic Observation

Tanım

Araştırmacının laboratuvar kontrolü veya değişken manipülasyonu olmaksızın, katılımcıların günlük yaşam alanlarındaki davranışlarını doğal akışı içinde izleyip kaydetmesi yöntemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir gelişim psikoloğunun anaokulundaki serbest etkinlik saatinde çocukların akran ilişkilerini ve çatışma çözme stratejilerini, onları yönlendirmeden bir köşeden tarafsız bir şekilde not etmesi ve video kaydına alması.

Derin Analiz

Araştırma metodolojisinde ekolojik geçerliliği en yüksek olan desenlerden biridir. Katkısı, bireylerin yapay laboratuvar koşullarında sergileyebilecekleri Hawthorne etkisini veya yapaylık payını minimize etmesidir. Ancak bu yaklaşım, geçerliliği (internal validity) düşürür; çünkü nedensellik ilişkisi kurmayı sağlayan kontrol grupları ve bağımsız değişken manipülasyonu bulunmaz. Gözlemcinin yanlılığı (observer bias) ve katılımcıların gözlendiklerini fark ettiklerinde davranışlarını değiştirmeleri (reactivity) başlıca metodolojik tehditleridir. Etolojik çalışmalarda, gelişim psikolojisinde ve nitel araştırmaların başlangıç evresinde hipotez üretmek amacıyla temel bir veri toplama aracı olarak işlev görür.

Etimoloji

Latince 'natura' (doğa, doğum) kökünden türetilen 'naturalis' sıfatı ile Latince 'observatio' (inceleme, dikkate alma) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Yapılandırılmış gözlem (structured observation) ile karıştırılır; yapılandırılmış gözlemde araştırmacı ortamı veya uyarıcıları önceden belirleyip manipüle ederken, doğal gözlemde hiçbir müdahale yoktur.