Yaş Gerilemesi
Age Regression
Tanım
Terapistin, danışanın şimdiki zamana ait bellek izlerini baskılayarak ve telkin yoluyla belirli bir geçmiş yaş dilimine dönmesini sağladığı hipnotik bir tekniktir.
Örnek Vaka / Uygulama
Otomobil kazası geçiren bir tanığın olay anındaki plakayı hatırlayamaması üzerine adli hipnoz uzmanı tarafından uygulanan yaş gerilemesi seansında, tanığın yaşı geriye doğru sarılarak kaza anına getirilmesi hedeflenir. Bu süreçte danışanın zihninde çocukluk dönemine ait sahte anıların üretilme riski, yöntemin geçerliliğini klinik olarak tartışmalı hale getirir.
Derin Analiz
Yaş gerilemesi, hipnoz altında bireyin geçmişteki bir gelişim evresine ya da spesifik bir travmatik olaya psikolojik olarak yeniden 'köprü kurmasını' amaçlayan klinik bir müdahaledir. Nörobiyolojik düzeyde, hipnotik indüksiyonun prefrontal korteksteki yürütücü işlevleri modüle ettiği ve varsayılan mod ağındaki (default mode network) otobiyografik bellek erişimini değiştirdiği düşünülmektedir. Ancak klinik psikoloji ve bilişsel bilimler literatüründe bu teknik oldukça tartışmalıdır. Belleğin yeniden yapılanmacı (reconstructive) doğası nedeniyle, özellikle adli bağlamlarda ve telkine yatkın bireylerde 'yanıltıcı bellek' (false memory) üretme riski son derece yüksektir. Geri kazanılan anıların doğruluğu nörobilimsel ve adli tıp perspektifinden sorgulanabilir niteliktedir.
Etimoloji
Latince 'aetas' (yaş, dönem) ve Latince kökenli 'regressio' (geriye gitme, geri dönme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Otobiyografik Bellek Geri Çağırma (anılar normal bilinç durumunda ve dış telkin olmaksızın taranır); Bastırma / Represyon (travmatik anıların bilinç dışına itilmesinin savunma mekanizması olarak kendiliğinden gerçekleşmesi).