Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Astenik Tip

Asthenic Type

Tanım

Zayıf, uzun uzuvlu ve dar göğüslü fiziksel yapı ile bu yapıya eşlik eden çekingen, hassas ve içe dönük mizaç özelliklerini tanımlayan yapısal sınıflandırma.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sırasında, aşırı zayıf ve uzun boylu fiziksel görünümünün yanı sıra sosyal ortamlarda son derece çekingen, dış dünyadan kopuk ve hassas bir içsel dünya sergileyen bir danışanın tarihsel mizaç analizinde Kretschmer'in astenik tipolojisi referans alınabilir.

Derin Analiz

Ernst Kretschmer'in yapısal (konstitüsyonel) tipoloji teorisine dayanan astenik tip, fiziksel morfoloji ile kişilik özellikleri arasında doğrudan bir korelasyon kurma çabasının ürünüdür. Leptosom olarak da bilinen bu yapı; ince kemik yapısı, düşük kas kitlesi ve uzun boyunla karakterizedir. Kretschmer, bu somatotipteki bireylerin psikolojik olarak schizothymic (şizotimik) bir mizaç eğilimine sahip olduğunu, aşırı uçlarda ise şizofrenik bozukluklara yatkınlık gösterebileceğini öne sürmüştür. Modern psikometri ve klinik psikoloji, somatotip ile kişilik arasındaki bu determinist bağları büyük ölçüde terk etmiş olsa da, tarihsel süreçte morfolojik psikolojinin temel taşlarından birini oluşturmuştur.

Etimoloji

Yunanca 'astheneia' (güçsüzlük, zayıflık) kelimesinden türetilmiştir; 'a-' (olumsuzluk öneki) ve 'sthenos' (güç, kuvvet) köklerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Pyknic type (piknik tip - tıknaz ve dışa dönük yapı) ve athletic type (atletik tip - kaslı ve dengeli yapı). Temel fark, astenik tipin belirgin ince, zayıf somatotipi ve buna eşlik eden içe dönük hassasiyetidir.