Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Konvansiyonalizm

Conventionalism

Tanım

Sosyal normlara, geleneklere ve kabul görmüş değer standartlarına aşırı derecede bağlılık gösterme ve bu kuralları esnetememe eğilimiyle karakterize edilen bir kişilik özelliği.

Örnek Vaka / Uygulama

Kırk yıllık aile geleneklerine veya mesleki teamüllere mantıksal bir gerekçe kalmamış olmasına rağmen, 'bizde hep böyle yapılır' diyerek bu kuralları değiştirmeyi reddeden ve farklı yaşam tarzlarına sahip bireylere karşı ani bir hoşgörüsüzlük sergileyen bir bireyin tutumu.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve kişilik kuramları literatüründe, özellikle otoriter kişilik yapısının (authoritarian personality) kurucu ve yapı taşlarından biri olarak incelenir. Bilişsel düzeyde siyah-beyaz düşünme biçimi, belirsizliğe tahammülsüzlük ve dış otoritelerin koyduğu kuralları sorgulamadan içselleştirme mekanizmalarıyla yakın ilişki gösterir. Birey, içsel bir ahlaki pusula geliştirmek yerine, dışsal toplumsal formüllere ve katı kültürel kodlara bağımlı bir uyum sergiler.

Etimoloji

Latince 'conventio' (anlaşma, uzlaşı) sözcüğünden türetilmiştir; temelinde ortak kabul ve sosyal sözleşme yatar.

Karıştırmayın

Konformizm (uymacılık) ile sıklıkla karıştırılır; konformizm anlık sosyal baskıya boyun eğmeyi içerirken, konvansiyonalizm derinlemesine kökleşmiş geleneksel değerlere karşı katı ve dogmatik bir inanç sistemini temsil eder.