Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kompartmantalizasyon

Compartmentalization

Tanım

Çatışan veya birbiriyle bağdaşmayan düşünce ve duyguların, geçirmez zihinsel bölmelerde izole edilmesini sağlayan bir savunma mekanizması.

Örnek Vaka / Uygulama

Yoğun bakımda çalışan bir cerrahın, hastasının ameliyat masasında ani ve trajik kaybının ardından acısını tamamen askıya alarak günün geri kalanındaki diğer operasyonları hiçbir duygusal kesinti yaşamadan gerçekleştirmesi ve bu yası ancak haftalar sonra güvenli bir ortamda deneyimleyebilmesi.

Derin Analiz

Klasik psikanalitik teoride kompartmantalizasyon, egonun tolerans göstermekte zorlandığı belirsizlik ve ambivalans durumlarına karşı geliştirilen bilinçdışı bir adaptasyon stratejisidir. Birey, aynı anda var olan çelişkili inanç sistemlerini veya duygulanımları (örneğin yerinde son derece acımasız ve evde aşırı şefkatli olma durumlarını) birbirleriyle temas ettirmeden ayrı bilişsel şemalarda tutar. Bu sayede ego, akut anksiyeteden ve içsel çatışmanın yaratacağı ruhsal entegrasyon krizinden geçici olarak korunur. Nörokognitif düzeyde, bu mekanizmanın yürütücü işlevlerin inhibisyon kontrolü ve dikkatsel ayrıştırma kapasiteleriyle yakın ilişkili olduğu düşünülmektedir.

Etimoloji

Fransızca 'compartiment' (bölme, göz) sözcüğünden türetilmiş olup, zihinsel süreçlerin ayrı 'odacıklara' bölünmesi metaforuna dayanır.

Karıştırmayın

İzolasyon (isolation) ile sıklıkla karıştırılır; izolasyonda duygu düşünceden koparılırken, kompartmantalizasyon daha büyük düşünce ve duygu kümelerinin bütün sistemlerinin birbirinden yalıtılmasını içerir. Dissosiyasyondan farkı ise kişinin kimlik bütünlüğünü tamamen yitirmemesi, sadece belirli içeriklerin bilinçli farkındalıkta çakışmasının engellenmesidir.