Bilinçli Direnç
Conscious Resistance
Tanım
Psikanalizde, hastanın yeni bilinç düzeyine çıkmış olan bilinçdışı materyali utanç, korku veya güvensizlik nedeniyle kasıtlı olarak saklaması veya paylaşmaktan kaçınması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Seans sırasında aklına gelen anıyı tam paylaşacakken 'Bunu söylersem terapistimin benim hakkında ahlaksız olduğumu düşünecek' endişesiyle sessiz kalan veya konuyu değiştiren bir danışanın bu materyali kasıtlı olarak saklaması.
Derin Analiz
Psikanalitik kuramda direnç kavramı, hastanın egosunu tehdit eden kabul edilemez dürtü, düşünce ve anıların farkındalığına karşı geliştirilen savunma mekanizmalarının klinik tezahürlerinden biridir. Bilinçli direnç, diğer direnç türlerinden (örneğin otomatik veya yapısal dirençler) farklı olarak, hastanın sansür mekanizmasını tamamen farkında bir şekilde işletmesiyle karakterizedir. Birey, analiste karşı duyduğu utanç, reddedilme korkusu ya da aktarım süvencindeki güvensizlik dinamikleri nedeniyle, zihnine gelen materyali filtreler. Bu durum, serbest çağrışım kuralının bilinçli bir ihlali olup, terapötik ittifakın derinleştirilmesi gereken kritik bir direnç odağına işaret eder.
Etimoloji
Latince 'conscius' (bilinçli, ortak bilgisi olan; 'com-' [birlikte] + 'scire' [bilmek]) ve Latince 'resistere' (karşı durmak, direnmek; 're-' [geri/karşı] + 'sistere' [durdurmak, durmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Otomatik direnç ve bastırma (represyon) mekanizmalarıyla karıştırılır. Bastırma bilinçdışı ve otomatiktir; bilinçli direnç ise tam bir farkındalıkla yapılan saklama eylemidir.