Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Savunuculuk

Advocacy

Tanım

Bir bireyin veya grubun haklarını savunmak, haklarını korumak ya da bakış açılarını açıklamak amacıyla onlar adına konuşma, temsil etme veya eylemde bulunma süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddet geçmişi olan ve adli süreçlerde kendini ifade etmekte zorlanan bir danışanın, psikoterapistinin mahkemeye suntuğu klinik raporlar ve yönlendirici beyanlarla haklarının korunması bir vaka savunuculuğu örneğidir.

Derin Analiz

Savunuculuk, özellikle klinik psikoloji, sosyal hizmetler ve halk sağlığı bağlamında, dezavantajlı veya sesini duyuramayan bireylerin hak arama özgürlüğünü güvence altına alan kritik bir mesleki müdahale biçimidir. Uygulamada iki ana türe ayrılır: Bireysel vakalarda tek bir danışanı mahkemede veya kurumsal süreçlerde temsil eden 'vaka savunuculuğu' (case advocacy) ve tüketici hakları ya da toplumsal politika değişimlerini hedefleyen 'sınıf savunuculuğu' (class advocacy). Terapötik ilişkide savunuculuk, hastanın otonomisini desteklemek ile aşırı korumacılık (paternalizm) arasındaki hassas etik dengeyi yönetmeyi gerektirir; zira amaç, bireyin kendi adına konuşabilme kapasitesini (self-advocacy) geliştirmektir.

Etimoloji

Latince 'ad-' (yönelme, -e doğru) ve 'vocare' (çağırmak, seslenmek) fiillerinden türetilen 'advocare' kelimesinden evrilmiştir; kelime anlamı olarak 'yardım için çağırmak' veya 'biri adına ses yükseltmek' demektir.

Karıştırmayın

Paternalizm (kişinin iyiliğinin onun rızası hilafına başkası tarafından dikte edilmesi) ile sıklıkla karıştırılır; savunuculukta temel odak noktası kişinin kendi sesini ve hak güçlendirmesini (empowerment) merkeze almaktır.