Empowerment
Empowerment
Tanım
Bireylerin veya toplulukların yaşamları üzerinde kontrol sahibi olmalarını sağlayan özerklik, öz-belenim ve yetkinlik kazanma süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik depresyon tanısıyla kliniğe başvuran bir danışanın, terapistinin yönlendirmesiyle günlük kararlarını (iş seçimi, sosyal ilişkiler) kendi değerleri doğrultusunda alarak küçük başarılar elde etmesi ve bu süreçte dışsal onay bağımlılığını azaltarak kendi yaşamının liderliğini üstlenmesi.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve toplum psikolojisinde empowerment, danışanın pasif alıcı konumundan çıkarak kendi potansiyelini gerçekleştiren aktif bir özneye dönüşmesini ifade eder. Bilişsel düzeyde içsel denetim odağının (internal locus of control) güçlendirilmesini, öz-yeterlilik inancının (self-efficacy) artırılmasını ve kazanılmış çaresizlik algısının kırılmasını hedefler. Psikoterapötik süreçte terapist, danışana hazır çözümler sunmak yerine onun kendi kararlarını alma, haklarını savunma ve hedeflerine ulaşma kapasitesini merkeze alır.
Etimoloji
Fransızca 'em- [içine/koyma]' + 'pouvoir [güç/iktidar]' kökünden türetilmiş olup, Latince 'potere' (gücü yetmek, muktedir olmak) kelimesine dayanmaktadır.
Karıştırmayın
Yetkilendirme (delegasyon) kavramıyla karıştırılabilir; delegasyon yukarıdan aşağıya bir görev aktarımıyken, psikolojik empowerment aşağıdan yukarıya ya da içsel bir kapasite inşası ve özerklik kazanma hareketidir.