Kataktik Deşarj
Cathectic Discharge
Tanım
Psikanalitik kuramda, bastırılmış bir duyguya veya temsile bağlanmış olan libidinal enerjinin (kateksis) yoğun bir duygusal tepki yoluyla serbest bırakılması ve boşaltılması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllarca babasının ani kaybıyla ilgili yas sürecini bastırmış bir danışanın, psikoterapi seansında ilk kez o döneme ait bir eşyaya dokunarak hıçkırarak ağlaması, öfkesini ve üzüntüsünü kontrolsüz bir yoğunlukla dışa vurması kataktik deşarjın klinik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Psikanaliz ve psikodinamik psikoterapide bu kavram, zihinsel enerjinin belirli bir nesneye, fikre veya yaşantıya yatırılması (kateksis) durumunun çözülmesi mekanizmasını ifade eder. Özünde, 'affective discharge' (duygusal deşarj) ile eşanlamlıdır ve genellikle katarsis kavramıyla doğrudan ilişkilidir. Ego savunma mekanizmalarının baskısı altında tutulan travmatik ya da çatışmalı yaşantılara eşlik eden yükün ortadan kalkması, sistemdeki psikolojik gerilimi (topografik ve yapısal model bağlamında) düşürür. Nörobiyolojik düzlemde ise bu süreç, sempatik sinir sisteminin aşırı uyarılmışlık halinin parasempatik sistem devreye girerek homeostazisi yeniden sağlaması ve limbik sistemdeki kortizol/adrenalin regülasyonunun normale dönmesiyle somatik karşılık bulur.
Etimoloji
Yunanca 'kathexis' (καθέξις - tutma, yatırım yapma, zihinsel enerji odaklama) ve Fransızca 'décharge' (boşalma, serbest bırakma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kateksis (enerjinin bağlanması/yatırımı süreci ile karıştırılmamalıdır; kataktik deşarj bu enerjinin boşaltılmasıdır) ve Abreaksiyon (duygusal boşalma anına odaklanırken, kataktik deşarj daha geniş bir enerji ekonomisi bağlamını tanımlar).
Keşfetmeye Devam Edin
Kateksis
Cathexis
Psikanalitik kuramda, zihinsel ya da libidinal enerjinin belirli bir nesneye, kişiye, fanteziye veya fikre yönlendirilmesi ve orada yoğunlaştırılması süreci.
Katarsis
Catharsis
Psikanalitik kuramda, travmatik olaylara eşlik eden ve bastırılmış duygulanımların bilinç düzeyine getirilerek yeniden yaşanması yoluyla deşarj edilmesi ve duygusal rahatlama sağlanması.
Abreaksiyon
Abreaction
Bastırılmış veya unutulmuş travmatik anıların bilinçdışından bilinç düzeyine çıkarılması ve buna eşlik eden yoğun duygusal yükün boşaltılması süreci.