Karbondioksit Terapisi
Carbon Dioxide Therapy
Tanım
1920'lerde patolojik beyin devrelerini kesintiye uğratmak amacıyla hastalarında geçici bilinç kaybı yaratmak için kullanılan ve günümüzde geçerliliğini yitirmiş bir inhalasyon tedavisi.
Örnek Vaka / Uygulama
1950'li yıllarda kronik anksiyete ve travmatik konversiyon belirtileri gösteren bir hastaya, psikoterapi seansından hemen önce belirli oranlarda CO2-O2 gaz karışımı maske ile solutularak kısa süreli bir bayılma hali indüklenmiş ve bu esnada bastırılmış anksiyetenin açığa çıkması amaçlanmıştır.
Derin Analiz
Macar asıllı psikiyatrist Ladislaus Joseph Meduna tarafından geliştirilen bu yöntem, yüksek konsantrasyonda karbondioksit ve oksijen karışımının hastaya solutulmasına dayanır. Amaç, akut fizyolojik stres yaratarak maladaptif nöral devreleri 'sıfırlamak' ve psikoterapiye dirençli anksiyete, konversiyon veya psikofizyolojik semptomları kırmaktı. Nörofizyolojik düzeyde, hiperkapninin (kanda yüksek CO2) ani serebral vazodilatasyon ve nöronal uyarılabilirlik değişimlerine yol açarak bilinç durumunu değiştirdiği varsayılmıştır. Günümüz kanıta dayalı psikofarmakoloji ve nöromodülasyon standartlarında, spesifik olmayan bu abartılı fizyolojik şok yaklaşımı tamamen terk edilmiş, yerini hedef odaklı farmakoterapi ve nörostimülasyon tekniklerine bırakmıştır.
Etimoloji
İngilizce 'carbon' (Latince 'carbo' [kömür]) + 'dioxide' (iki oksijen atomlu bileşik) ve Yunanca 'therapeia' [tedavi/iyileştirme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Güncel transkraniyal manyetik stimülasyon (TMS) veya elektrokonvülsif terapi (EKT) ile karıştırılmamalıdır; EKT kontrollü elektrik akımı kullanırken, karbondioksit terapisi tamamen solunum sistemi yoluyla gaz metabolizmasını manipüle eden tarihi bir uygulamadır.