Reaktif Depresyon
Depressive Reaction
Tanım
Belirli bir dışsal stresör veya travmatik yaşam olayına doğrudan yanıt olarak ortaya çıkan klinik düzeyde depresif duygu durum tablosu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırk yıllık iş yerinin ani bir kararla iflas etmesi sonucu, 62 yaşındaki bir bireyde başlayan yoğun çökkünlük, uyku bozukluğu, anhedoni ve geleceğe dair umutsuzluk belirtileri gösteren klinik tablo.
Derin Analiz
Reaktif depresyon, endojen veya biyolojik temelli majör depresif bozukluktan farklı olarak, çevresel bir tetikleyicinin (yas, iflas, ilişki bitişi, doğal afet) ardından gelişen psikopatolojik bir süreçtir. APA terminolojisinde 'depressive reaction' olarak geçen bu durum, bireyin adaptasyon kapasitesinin dışsal yükü kaldıramaması sonucu ortaya çıkar. HPA aksının (Hipotalamus-Pitüter-Adrenal aksı) kronik stresörler karşısında hiperaktivite göstermesi ve kortizol regülasyonunun bozulması temel nörobiyolojik mekanizmalar arasında yer alır. Klinik pratikte, stresörün ortadan kalkması veya bireyin duruma uyum sağlamasıyla belirtilerin gerilemesi beklenir; ancak bazı vakalarda tablo kronikleşerek tam bağımsız bir majör depresyon evresine evrilebilir.
Etimoloji
Latince 'deprimere' (aşağı çekmek, bastırmak) kökünden türetilen 'depressive' ile Latince 're-' (geri, karşılık) ve 'agere' (etmek, eylemek) fiillerinden oluşan 'reaction' kelimelerinin birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Majör Depresif Bozukluk (Endojen depresyonda dışsal bir tetikleyici şart değilken, reaktif depresyonda spesifik bir olayinciden bahsedilir) ve Normal Yas Süreci (Yas reaksiyonlarında benlik saygısı genellikle korunur ve zamanla işlevsellik normale döner, reaktif depresyonda ise klinik düzeyde işlevsellik kaybı ve patolojik uzama görülür).