Klinik Tip
Clinical Type
Tanım
Semptom ve davranış örüntüleri, klinik psikoloji ve psikiyatride tanımlanmış tanısal bir bozuklukla doğrudan uyuşan bireyi tanımlayan sınıflandırma kategorisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Kapsamlı bir nöropsikolojik batarya ve klinik mülakat sonucunda, kronik duygu durum dalgalanmaları, dürtü kontrol sorunları ve kişilerarası ilişkilerde tutarsızlık sergileyen bir danışanın semptom kümesinin sınırda kişilik bozukluğu tanı kriterleriyle birebir örtüşmesi durumunda, bu birey 'klinik tip' olarak sınıflandırılır.
Derin Analiz
Psikopatoloji ve psikodiagnostik süreçlerde 'klinik tip' kavramı, nomotetik (genelgeçer) sınıflandırma sistemlerinin bireysel varyasyonları anlamlandırma çabasının bir ürünüdür. DSM veya ICD gibi nozolojik çerçeveler içinde, hastanın semptom topografyasının belirli bir bozukluğun prototipik özelliklerini ne ölçüde karşıladığını saptamak için kullanılır. Bu kategorizasyon, sadece bir etiketleme faaliyeti olmayıp; ampirik olarak türetilmiş veri kümelerinin, psikiyatrik bozuklukların etiyolojisini, seyrini ve tedaviye yanıt oranlarını öngörmede sağladığı klinik bir heuristiktir. Nörobilişsel ve davranışsal fenotiplerin belirli bir bozukluk kümesi altında kümelenmesi, klinisyene ampirik destekli tedavi protokollerini seçme imkanı tanır.
Etimoloji
Fransızca 'clinique' ve Yunanca 'klinē' (yatak) sözcüğünden türetilmiş olup hastabaşı incelemeyi ifade eder; 'typos' ise Yunanca kökenli 'basgı, model veya karakter' anlamına gelir.
Karıştırmayın
Subklinik (Klinik eşiğin altında kalan, tam tanı kriterlerini doldurmayan ancak zorluk yaratan durumlar) ve Normatif tip (Popülasyon ortalamasına denk düşen, patoloji barındırmayan normal dağılım profili).