Katastrofik Hastalık
Catastrophic İllness
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşındaki bir bireye ani bir şekilde ilerleyici ve agresif bir nörodejeneratif veya onkolojik hastalık tanısı konulması; bu durumun getirdiği yoğun kemoterapi/cerrahi süreçleri, ekonomik tükenme riski ve hastanın işlevselliğini tamamen yitirme korkusu katastrofik hastalık tablosunu oluşturur.
Derin Analiz
Katastrofik hastalıklar, yalnızca biyolojik bir patoloji olmayıp bireyin ve ailesinin tüm ekosistemini sarsan çok boyutlu kriz durumlarıdır. Klinik psikoloji ve sağlık psikolojisi bağlamında bu tür tanılar, bireylerde ani bir travmatik stres tepkisi, varoluşsal kaygı, öz-yeterlilik kaybı ve kronik belirsizlik toleranssızlığı tetikler. Tedavi sürecinin uzunluğu ve maliyeti, sistemik tükenmişliğe, bakım veren yorgunluğuna (caregiver burnout) ve hastanın adaptif başa çıkma mekanizmalarının çökelmesine zemin hazırlar. Psikiyatrik açıdan major depresif bozukluk, akut stres bozukluğu veya uyum bozuklukları ile sıkça komorbidite gösterir.
Etimoloji
Yunanca 'katastrophē' [alt üst olma, yıkım, ani son] + Latince 'infirmitas' [zayıflık, hastalık] köklerinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kronik hastalık kavramıyla sıklıkla karıştırılır; her kronik hastalık katastrofik değildir. Katastrofik hastalık, yüksek mortalite/morbidite riski ile ezici tedavi yükünü aynı anda barındırır.
Keşfetmeye Devam Edin
Uyum Bozukluğu
Uyum Bozukluğu
Adjustment Disorder
Tanımlanabilir bir yaşam stresörünün ardından üç ay içinde ortaya çıkan, beklenenden daha şiddetli duygusal veya davranışsal tepkilerle karakterize klinik tablo.
İncele