Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Beden Deformitesi Ve Görsel Bozulma

Disfigurement

Tanım

Yüzün veya bedenin görünümünü ciddi şekilde zedeleyen; yanıklar, yaralanmalar, ameliyatlar ya da konjenital anomalilerden kaynaklanan kalıcı kusur.

Örnek Vaka / Uygulama

Trafik kazası sonucu yüzünün sağ kısmında kalıcı yanık izleri ve doku kaybı oluşan 28 yaşındaki bir bireyin, aynaya bakmaktan kaçınması, toplu taşıma araçlarını kullanırken sürekli insanlardan saklanma eğilimi göstermesi ve sosyal ortamlardan tamamen izole olması klinik düzeyde bir disfigurement tepkisidir.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve beden algısı literatüründe disfigurement, sadece somatik bir hasar değil, aynı zamanda derin psikososyal travmaların tetikleyicisidir. Fiziksel görünümün kültürel ve evrimsel olarak yüksek değer atfedilen bir norm olması, bireyin benlik saygısını, öz imgesini ve sosyal işlevselliğini doğrudan tehdit eder. Sosyal damgalanma (stigma), ötekileştirme ve bireyin maruz kaldığı ayrımcı bakışlar; paranoid reaksiyonlar, sosyal fobi, beden dismorfik bozukluğu belirtileri ve majör depresif bozukluk gibi psikiyatrik tabloların ortaya çıkmasında katalizör görevi görür. Nöropsikolojik düzeyde, yüz ve beden algısından sorumlu fusiform yüz alanı (FFA) ve limbik sistem arasındaki etkileşim, bu tür deformitelerde travmatik uyarıcıların işlenmesini sürekli kılabilir.

Etimoloji

Latince kökenli olup, 'dis-' (olumsuzluk, tersine çevirme) öneki ile 'figura' (şekil, biçim, görünüm) sözcüğünün birleşiminden türetilmiştir. Kelime anlamı olarak 'biçimini bozmak', 'görünümü tahrip etmek' demektir.

Karıştırmayın

Beden Dismorfik Bozukluğu (BDD) ile sıklıkla karıştırılır. BDD'de fiziksel olarak ya çok hafif bir kusur vardır ya da kusur tamamen hayalet/zihinseldir; disfigurement durumunda ise nesnel, tıbbi olarak doğrulanmış ve gözle görülür bir doku/yapı bozukluğu mevcuttur.