Terk Tepkisi
Abandonment Reaction
Tanım
Bir ebeveyn, birincil bakım veren veya bağımlı olunan bir yakının kaybı ya da ihmali sonrasında çocuklarda ve yetişkinlerde ortaya çıkan yoğun duygusal yoksunluk, destek kaybı ve derin yalnızlık hissi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin bir bireyin, romantik partnerinin iş seyahati nedeniyle birkaç gün şehir dışına çıkmasını, bilinçdışı bir düzeyde kendisinin kalıcı olarak terk edildiği şeklinde yorumlaması ve akut panik, regresif öfke patlamaları veya aşırı yapışma (clinginess) davranışlarıyla karşılık vermesi.
Derin Analiz
Terk tepkisi, gelişimsel psikoloji ve psikopatoloji ekseninde değerlendirildiğinde, bağlanma sistemlerinin (özellikle Ainsworth ve Bowlby'nin tanımladığı güvensiz-ambivalan veya dezorganize bağlanma paternlerinin) akut veya kronik bir sarsıntısı olarak belirir. Erken dönemde maruz kalınan bu duygusal kopuş, amigdala ve hipokampal devreler üzerinden limbik sistemi hiperaktif hale getirerek, bireyin ilerleyen yaşamındaki kişilerarası ilişkilerde aşırı tetikte olma (hipervijilans) durumunu tetikler. Klinik pratikte borderline kişilik bozukluğu gibi yapılarla sıklıkla komorbid seyreden bu reaksiyon, bilişsel düzeyde reddedilme şemalarının ve kronik bir terk edilme korkusunun (abandonment terror) yapı taşını oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'abandon' (Fransızca 'a bandon' [güce, idareye teslim etme] kökünden) ve Latince 'reactio' (geri tepme, karşılık verme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ayrılık Kaygısı (Separation Anxiety); ayrılık kaygısı genellikle belirli bir figürden ayrılma anındaki akut korkuyu ve anticipatuar endişeyi kapsarken, terk tepkisi daha kalıcı bir yoksunluk ve değersizleşme hissini içerir.