Karakter Bozukluğu
Character Disorder
Tanım
Psikanalitik gelenekte, bireyin tüm kişilik yapısına entegre olmuş, egonun savunma mekanizmalarıyla şekillenen ve günümüzde kişilik bozukluğu olarak adlandırılan kronik uyumsuzluk durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda değerlendirilen 32 yaşındaki bir danışanın, sergilediği manipülatif ve fevri davranışların kendi içsel tutarsızlıklarından kaynaklandığını fark etmek yerine, sürekli dış dünyayı ve diğer insanları suçlaması; bu durumun danışan için egosintonik (benlikle uyumlu) bir karakter katılığı yarattığının göstergesidir.
Derin Analiz
Klasik psikanalitik teoride, semptomların egoya yabancı (egosintonik) olmadığı, aksine bireyin karakter dokusunun ayrılmaz bir parçası olarak deneyimlendiği yapısal anomalileri ifade eder. Modern nosolojide DSM-5 kapsamında 'Kişilik Bozuklukları' başlığı altında incelenen bu formülasyon, bireyin kişilerarası ilişkilerde ve benlik algısında gözlenen katı, yineleyici ve işlevselliği bozucu örüntülerini açıklar. Nörobiyolojik temelde, prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki regülasyon kapasitesinin gelişimsel süreçte kesintiye uğraması ve erken dönem bağlanma travmaları bu yapıların oluşumunda tetikleyici rol oynar.
Etimoloji
Fransızca 'caractère' (damga, ayırt edici özellik) ve Yunanca 'dys-' (bozuk, aksak) + 'ordos' (düzen) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Nevroz (nevrotik yapılar egodistoniktir ve kişi rahatsızlığının farkındadır; karakter bozukluklarında ise sorunlar karakterin bir parçası olarak görülür ve kişi rahatsızlık duymaz).