Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Karakter Yapısı

Character Structure

Tanım

Bir bireyin kişiliğini oluşturan, kalıcı niteliklerin ve özelliklerin organize olmuş bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir ortamda, sürekli olarak eleştirilme korkusuyla yeni sosyal ortamlardan kaçınan ve her türlü iletişimi aşırı tetikte bir savunma mekanizmasıyla sürdüren bir danışanın, çevresel uyaranlara karşı geliştirdiği bu tutarlı ve kalıcı tepki biçimi onun karakter yapısının temel göstergesidir.

Derin Analiz

Karakter yapısı, bireyin içsel dürtüleri ile dış çevresel talepler arasında kurduğu uzun vadeli adaptasyon biçimlerini ifade eder. Psikanalitik ve kişilik kuramlarında, bu yapı bireyin savunma mekanizmalarının, kişilerarası ilişkilerde sergilediği tekrar eden kalıpların ve bilişsel-duygusal tepki verme eğilimlerinin omurgasını oluşturur. Gelişimsel süreçte erken dönem yaşantıları, ebeveyn tutumları ve çevresel stresörler bu yapının kalıcı özelliklerini biçimlendirir. Patolojik olmayan formlarda esnek bir adaptasyon sağlarken, katılaştığı durumlarda kişilik bozukluklarına zemin hazırlayabilir.

Etimoloji

Yunanca 'kharaktēr' [kazınmış damga, mühür] sözcüğünden türetilmiş olup, Latince 'character' ve Fransızca aracılığıyla psikoloji literatürüne girmiştir.

Karıştırmayın

Mizaç (temperament) ile sıklıkla karıştırılır; mizaç biyolojik ve genetik temelli reaktiviteyi ifade ederken, karakter yapısı çevresel etkileşimler ve öğrenme süreçleriyle şekillenen edinilmiş özellikler organizasyonudur.