Koşulluluk Sözleşmesi
Contingency Contract
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Ergenlik dönemindeki bir danışanı ile ödev yapma alışkanlığı konusunda zorlanan bir klinik psikolog, ebeveynlerin de katılımıyla bir koşulluluk sözleşmesi hazırlar. Sözleşmeye göre çocuk her gün 1 saat kesintisiz ders çalıştığında hafta sonu 2 saat dijital oyun oynama hakkı (olumlu pekiştireç) kazanır; ancak çalışma saatine uyulmadığında ekran süresinden kısıntıya gidilir (eksi pekiştirme/ceza). Süreç her hafta verilerle takip edilir.
Derin Analiz
Uygulamalı davranış analizi (ABA) ve davranışçı terapiler çerçevesinde geliştirilen koşulluluk sözleşmesi, edimsel koşullama ilkelerine dayanır. Bireyin sergilemesi istenen hedef davranışlar ile bu davranışların gerçekleşmesi veya gerçekleşmemesi durumunda devreye girecek pekiştireçler ya da cezalandırıcılar şeffaf ve net bir biçimde tanımlanır. Amaç, içsel motivasyonun zayıf olduğu durumlarda dışsal motivasyon kaynaklarını yapılandırarak davranışsal sorumluluğu artırmak ve taraflar arasındaki beklentilerde belirsizliği ortadan kaldırmaktır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Pekiştirme tarifeleri (süreç odaklıdır, sözleşme ise yapılandırılmış bir anlaşmadır); token ekonomisi (bireysel bir sözleşmeden ziyade, toplu bir simge-ödül sistemidir).
Keşfetmeye Devam Edin
Edimsel Koşullama
Edimsel Koşullama
Operant Conditioning
Bir davranışın ardından gelen sonuçların (ödül veya ceza), o davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırması veya azaltması sürecidir.
İncele
Uygulamalı Davranış Analizi
Uygulamalı Davranış Analizi
Applied Behavior Analysis (ABA)
B. F. Skinner'ın edimsel koşullama ilkelerinin, pratik ve toplumsal açıdan anlamlı insan davranışlarını değiştirmek amacıyla kontrollü ortamlara uyarlanması.
İncele
Pekiştireç
Pekiştireç
Reinforcer
Bir davranışın ardından gelerek o davranışın ileride tekrarlanma sıklığını veya olasılığını artıran herhangi bir uyarıcı veya koşul.
İncele