Engellilik Yasaları
Disability Laws
Tanım
Fiziksel veya zihinsel engelli bireylerin haklarını korumayı, toplumsal hayata tam katılımını sağlamayı ve ayrımcılığı önlemeyi amaçlayan yasal düzenlemeler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör depresif bozukluk ve kronik anksiyete tanısı nedeniyle çalışma yaşamında zorlanan bir yazılımcının, iş yerinden esnek çalışma saatleri veya uzaktan çalışma gibi 'makul düzenleme' talep etmesi ve iş verenin engellilik yasaları gereği bu talebi karşılamakla yükümlü olması.
Derin Analiz
Hukuk, klinik psikoloji ve toplumsal sağlık politikalarının kesişim kümesinde yer alan engellilik yasaları, bireylerin işlevsellik kısıtlılıklarını birer 'kusur' olarak değil, insan çeşitliliğinin doğal bir varyasyonu olarak ele alan sosyal modelin yasal izdüşümüdür. Klinik psikoloji ve psikiyatride, tanı alan bireylerin kamusal alanda maruz kaldığı damgalanma (stigma) ve önyargılarla mücadelede yasal güvenceler kritik birer tampon görevi görür. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki 1990 Engelli Amerikalılar Yasası (ADA), istihdamdan eğitime kadar geniş bir yelpazede makul düzenlemeler (reasonable accommodations) yapılmasını zorunlu kularak, psikiyatrik bozuklukları veya nörogelişimsel farklılıkları olan bireylerin toplumsal izolasyonunu kırmayı hedefler. İstatistiksel olarak, bu tür yasal düzenlemelerin uygulandığı toplumlarda klinik iyileşme oranlarının ve tedaviye uyumun arttığı ampirik olarak gözlemlenmiştir.
Etimoloji
Latince 'habilis' (yetenekli, elverişli) kökünden türetilen 'dis-' (olumsuzluk ekinin katılmasıyla yetersizlik/engellilik anlamı kazanan) kelimesi ile Eski İngilizce 'lagu' (düzenlenmiş kural, yasa) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
İnsan hakları beyannameleri ile karıştırılır; aralarındaki temel fark, insan haklarının evrensel ve genel bir çerçeve çizmesi, engellilik yasalarının ise bu hakların ihlal edilmesini önlemek için somut, cezai ve idari yaptırımlar içermesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Randevusuz Sağlık Merkezi
Randevusuz Sağlık Merkezi
Walk-in Clinic
Önceden randevu alma zorunluluğu olmaksızın tanı ve tedavi hizmeti sunan birinci basamak sağlık kuruluşu.
İncele
Radikal Feminizm
Radikal Feminizm
Radical Feminism
Kadın ezilmişliğinin tüm tarihsel baskı biçimlerinin temelini oluşturduğunu savunan ve patriyarkanın kökten sökülüp atılmasını savunan feminist teori kolu.
İncele
Polinöropati
Polinöropati
Polyneuropathy
Vücudun farklı bölgelerindeki çok sayıda periferik siniri eşzamanlı olarak etkileyen sistemik nörolojik bozukluk.
İncele
Küresel İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği
Küresel İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği
Global Assessment Of Functioning Scale (GAF Scale)
Klinisyenin bir hastanın psikolojik, sosyal ve mesleki işlevsellik düzeyini 1 ile 100 arasında derecelendirmesini sağlayan bütüncül bir değerlendirme aracıdır.
İncele