Crack
Crack
Tanım
Kokain hidroklorürün sodyum bikarbonat (kabartma tozu) ile işlenerek kaya formuna dönüştürülmüş ve sigara yoluyla içilebilen, hızla etki eden güçlü ve bağımlılık yapıcı bir uyarıcı formu.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil psikiyatri kliniğine getirilen 28 yaşındaki erkek hasta, yoğun paranoya, işitsel hallüsinasyonlar ve 'cildinde böcekler gezindiği' hissi (formikasyon) ile başvurdu. Anamnezinde son altı aydır günlük düzenli crack kullandığı, toleransın hızla arttığı ve tüm mali kaynaklarını madde teminine harcadığı tespit edildi.
Derin Analiz
Madde kullanım bozuklukları ve bağımlılık psikiyatrisinde crack, dopaminerjik sistem üzerindeki yıkıcı etkileriyle incelenir. Solunum yoluyla (smoking) tüketildiğinde akciğerler üzerinden serebral dolaşıma saniyeler içinde ulaşır; bu durum ekstrem derecede yoğun ama kısa süreli (yaklaşık 5-15 dakika) bir öfori (high) dalgası yaratır. Bu ani ve keskin düşüş (crash), kullanıcıyı derhal kompulsif bir yeniden kullanım döngüsüne (binging) sürükler. Nörobiyolojik düzeyde mezolimbik yolaktaki dopamin geri alımını bloke ederek sinaptik aralıktaki dopamin konsantrasyonunu maksimize eder, uzun vadede ise postsinaptik reseptör duyarsızlaşmasına ve anhedoniye yol açar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Toz kokain (kokain hidroklorür) ile sıklıkla karıştırılır; toz kokain genellikle nazal yolla (çekilerek) kullanılır ve etkisi crack'e göre daha yavaş başlar ancak daha uzun sürer. Serbest baz (freebase) kokain ile benzer kökene sahip olsa da, üretiminde kullanılan kimyasallar ve saflık dereceleri farklıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Madde Kullanım Bozukluğu
Madde Kullanım Bozukluğu
Substance Use Disorder
Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.
İncele
Öfori
Öfori
Euphoria
Gerçeklikle bağdaşmayan, kişinin içinde bulunduğu durumun nesnel koşullarını aşan aşırı mutluluk ve taşkın bir iyilik hali.
İncele
Tolerans
Tolerans
Tolerance
Bir kimyasal maddenin sürekli kullanımına bağlı olarak aynı dozun etkisinin azalması ve istenen etkiyi elde etmek için dozun artırılması zorunluluğu ya da farklılıklara karşı hoşgörü durumu.
İncele
Anhedoni
Anhedoni
Anhedonia
Normal koşullarda bireye zevk vermesi beklenen deneyimlerden ve etkinliklerden keyif alamama, haz duyma kapasitesinin yitimi.
İncele