Beden İmajı Kaçınması
Body-image Avoidance
Tanım
Bireyin kendi dış görünüşüne duyduğu aşırı hoşnutsuzluğu gizlemek amacıyla sergilediği sosyal ortamlardan kaçınma ve bol giysilerle vücudu örtme gibi davranışsal tepkileridir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki bir danışanın, yaz aylarında dahi hava sıcaklığına uygun olmayan kalın, kat kat ve bol kazaklar giymesi, tam boy aynaların bulunduğu ortamlardan kesinlikle kaçınması ve arkadaşlarının plaj davetlerini sürekli olarak 'meşgulüm' bahanesiyle reddetmesi beden imajı kaçınmasının klasik bir klinik görünümüdür.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve yeme bozuklukları literatüründe beden imajı kaçınması, kişinin beden algısındaki bozulmanın (body image distortion) doğrudan davranışsal yansımasıdır. Birey, kendi bedeniyle ilgili olumsuz bilişsel şemalarını ve utanç duygusunu aktive eden uyarıcılardan (aynalar, mağazalar, sosyal etkinlikler) kaçınarak anlık bir anksiyete azalması sağlar. Ancak bu durum, operant koşullanma yoluyla kaçınma davranışını pekiştirir ve alttaki patolojiyi derinleştirir. Obsesif düzeyde vücut kontrolü (body checking) ile madalyonun iki yüzünü oluşturur; biri denetlemeye çalışırken diğeri tamamen ortadan kaybolmayı hedefler.
Etimoloji
İngilizce 'body' (beden, vücut) + 'image' (imaj, görünüm) sözcükleri ile Orta İngilizce kökenli 'avoid' (kaçınmak, uzak durmak, Latincesi 'evitare') kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Beden dismorfik bozukluğu (BDD) ile sıklıkla karıştırılır; BDD daha geniş bir zihinsel meşguliyet ve algısal bozukluğu kapsarken, beden imajı kaçınması bu bozukluğun tetiklediği spesifik davranışsal savunma mekanizmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Beden Dismorfik Bozukluğu
BDD
Kişinin fiziksel görünümünde başkaları tarafından fark edilmeyen veya önemsiz görülen hayali ya da abartılı kusurlarla zihinsel olarak meşgul olmasıyla karakterize ruhsal bozukluk.
Kaçınma Davranışı
Avoidance Behavior
Bireyin hoş olmayan, acı veren veya tehdit edici durumlar, uyaranlar ve olaylarla karşılaşmaktan kaçınmasını ya da bunları önlemesini sağlayan her türlü eylem veya eylem dizisidir.
Beden Algısı
Body Percept
Bireyin kendi fiziksel özelliklerine dair zihninde biçimlendirdiği; zayıflık, güç, çekicilik veya boy gibi nitelikleri içeren mental imaj.