Yeme Dürtüsü
Eating Compulsion
Tanım
Anormal yeme davranışı tetikleyen, direnilmesi imkansız dürtüsel yönelim.
Örnek Vaka / Uygulama
Gün boyunca fiziksel açlık hissetmemesine rağmen, akşam saatlerinde yoğun bir stres ve anksiyete atağı yaşayan bir bireyin, kontrol edemediği bir biçimde binlerce kalorilik gıdayı kısa süre içinde tüketme dürtüsüne kapılması ve bu eylemi durduramaması durumu.
Derin Analiz
Yeme dürtüsü, homeostatik açlık mekanizmalarından bağımsız olarak, mezolimbik dopaminerjik ödül devresinin aşırı uyarılması ve prefrontal korteksin dürtü kontrolü üzerindeki inhibitör etkisinin zayıflamasıyla karakterizedir. Nörobiyolojik düzeyde, hipotalamik regülasyonun bozulması ve striatal düzeyde dopamin reseptör duyarlılığındaki değişimler bu patolojik döngüyü besler. Klinik düzlemde bulimia nervosa, tıkınırcasına yeme bozukluğu ve davranışsal gıda bağımlılığı vakalarının temel patolojisini oluşturur. DSM-5 kriterlerinde dürtü kontrol bozuklukları ve yeme bozuklukları spektrumunda değerlendirilir.
Etimoloji
İngilizce 'eat' (yemek yemek, Eski İngilizce *etan*) ve Latince 'compulsio' (zorlama, itme, *compellere* kökünden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Duygusal yeme (emotional eating) ile sıkça karıştırılır; duygusal yeme genellikle stres veya üzüntüyle başa çıkmak için hafif düzeyde bir konfor arayışıyken, yeme dürtüsü (eating compulsion) çok daha baskın, ego-distonik ve iradeyi tamamen devre dışı bırakan zorlantılı bir nitelik taşır.