Dissosiyatif Psikoz
Dissociative Psychosis
Tanım
Gerçeklik algısının geçici olarak kaybı ve benlik bütünlüğünün parçalanmasıyla karakterize, dissosiyatif süreçlerin psikotik nitelikteki belirtilerle kendini gösterdiği klinik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşında bir üniversite öğrencisi, geçirdiği ağır bir trafik kazasının hemen ardından çevresindeki dünyayı tamamen sisli, yapay ve yabancı algılamaya başlar; kendi bedenine dışarıdan baktığını iddia eder ve kısa süre sonra kazaya dair anılarıyla karışan persecutory (zulüm) türü sanrılar bildiriştir. Yapılan klinik değerlendirmede tablonun organik bir beyin hasarından ziyade travma tetikli dissosiyatif bir psikotik reaksiyon olduğu saptanır.
Derin Analiz
Dissosiyatif psikoz, klasik şizofreni spektrumlu bozukluklardan farklı olarak, genellikle akut ve şiddetli bir travmatik tetikleyiciye ikincil olarak gelişen, ego savunmalarının ileri düzeyde çözülmesiyle ortaya çıkan bir tablodur. Bireyde işitsel veya görsel varsalrılar, sanrısal algılar ve depersonalizasyon-derealizasyon kombinasyonları görülebilir. Ancak bu belirtiler kronik bir nörogelişimsel ya da biyokimyasal bozulmadan ziyade, psikolojik travmayla baş etme mekanizmalarının aşırı yüklenmesi sonucu ortaya çıkan dissosiyatif bir taşkınlığı temsil eder. Klinik pratikte, antipsikotik ilaçlara verilen yanıtın yanı sıra travma odaklı psikoterapötik yaklaşımlar iyileşme sürecinde kritik rol oynar.
Etimoloji
Latince 'dissociare' (ayırmak, çözmek) ve Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) + '-osis' (anormal durum, patolojik süreç) eklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Şizofreni ile sıklıkla karıştırılır; temel fark, dissosiyatif psikozda daha belirgin bir travmatik tetikleyici bulunması, duygulanımın duruma daha reaktif olması ve antipsikotiklere ek olarak travma müdahaleleriyle tablonun hızla gerileyebilmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Dissosiyatif Amnezi
Dissociative Amnesia
Travmatik veya aşırı stresli yaşam olaylarına bağlı olarak gelişen, sıradan unutkanlıkla açıklanamayacak kadar geniş kapsamlı ve kişisel otobiyografik bilgilerin hatırlanamamasıyla karakterize dissosiyatif bozukluk.
Akut Stres Tepkisi
Acute Stress Response
Canlının ani ve tehdit edici bir çevresel uyaranla karşılaştığında hayatta kalmasını sağlamak amacıyla devreye giren, otonom sinir sisteminin hızlı fizyolojik ve hormonal tepki mekanizmasıdır.