Yönlendirici Disiplin
Directive Discipline
Tanım
Topluma ve bireysel yaşamın sürdürülmesine ilişkin kural koyucu sorulara açık veya örtük yanıtlar sunan, ideal insan davranışı veya işlevselliği tanımlayan ve bu ideallere ulaşmak için müdahalelerde bulunan akademik veya uygulamalı bilgi alanı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) uygulayan bir klinisyenin, danışanının işlevselliğini bozan irrasyonel inançlarını saptayıp bunları daha adaptif ve 'gerçekliğe uygun' düşünce kalıplarıyla değiştirmesi için aktif olarak müdahale etmesi, psikolojinin yönlendirici disiplin rolünün somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Yönlendirici disiplin kavramı, epistemolojik ve metodolojik olarak sadece olguları betimlemekle (descriptivizm) kalmayan, aynı zamanda normatif bir çerçeve çizen alanları nitelendirir. Özellikle psikoloji, felsefe ve sosyal bilimler bağlamında bu disiplinler, 'sağlıklı', 'işlevsel' veya 'etik' olanın tanımını yaparak bu standardın altında kalan durumları modifiye etme misyonu üstlenirler. Klinik psikoloji ve psikoterapi pratiklerinde, danışanın davranışlarını belirli bir normatif iyilik hal señalarine göre şekillendirme çabası, bu kavramın ampirik ve klinik izdüşümünü oluşturur. Nörobiyolojik ve bilişsel süreçlerin optimizasyonu da bu yönlendirici çerçevenin modern uzantıları arasında yer alır.
Etimoloji
Latince 'dirigere' (düzenlemek, doğrultmak, yön vermek) fiilinden türetilen 'directivus' sıfatı ile Latince 'disciplina' (eğitim, bilgi dalı, öğretim) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Betimleyici disiplinler (descriptive disciplines); yönlendirici disiplinler neyin yapılması gerektiğini veya ideal olanı tanımlarken, betimleyici disiplinler yalnızca mevcut durumu ve olguları tarafsız bir şekilde gözlemler ve raporlar.