Amfetamin Bağımlılığı
Amphetamine Dependence
Tanım
Fizyolojik ve psikososyal sorunlara rağmen amfetamin veya benzeri maddelerin tekrarlayan ve zorlantılı kullanımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Kişinin akademik ve mesleki işlevselliğindeki bariz düşüşe, partneriyle yaşadığı şiddetli çatışmalara ve kalp ritim bozukluklarına rağmen amfetamin türevli reçeteli ya da kaçak uyarıcıları aramaya ve yüksek dozlarda almaya devam etmesi.
Derin Analiz
Nörobiyolojik düzeyde amfetamin bağımlılığı, mezolimbik dopamin yolağındaki dopamin ve norepinefrin salınımını artırarak ve geri alımını (reuptake) bloke ederek sinaptik aralıktaki monoamin konsantrasyonunu dramatik biçimde yükseltmesiyle karakterizedir. DSM-IV-TR sisteminde ayrı bir tanı olarak yer alırken, DSM-5 ve DSM-5-TR süreçlerinde amfetamin kötüye kullanımı ile birleştirilerek 'uyarıcı madde kullanımı bozukluğu' (stimulant use disorder) şemsiyesi altına alınmıştır. Kronik kullanım, nöroadaptasyon süreçleri, tolerans gelişimi ve homeostazın bozulması ile sonuçlanır.
Etimoloji
İngilizce 'amphetamine' (alpha-methyl-phenethylamine kimyasal kısaltması) ve Latince 'dependentia' (aşağı sarkmak, bağlanmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Amfetamin kötüye kullanımı (substance abuse) geçici sosyal ve yasal sorunları içerirken; bağımlılık (dependence) tolerans, yoksunluk ve zorlantılı kullanım gibi derin nörobiyolojik ve fizyolojik adaptasyonları barındırır.
Keşfetmeye Devam Edin
Amfetamin Yoksunluğu
Amphetamine Withdrawal
Uzun süreli ve yüksek doz amfetamin veya benzeri maddelerin kullanımının ani olarak kesilmesi veya azaltılması sonrasında ortaya çıkan, baskın olarak depresif duygu durum ve nöromotor yavaşlama ile karakterize klinik sendrom.
Madde Bağımlılığı
Drug Addiction
Bireyin belirli bir psikoaktif maddeyi kompulsif bir şekilde arama ve kullanma zorlantısı yaşaması, maddeye karşı tolerans geliştirmesi ve kullanımın kesilmesi durumunda yoksunluk belirtileri göstermesiyle karakterize kronik beyin durumu.